Samsun'un tarımsal üretiminde köklü bir geçmişe sahip olan Bafra pirinci, uzun süren bilimsel çalışmaların ardından coğrafi işaretle tescillenerek hak ettiği resmi statüye kavuştu. Bölgenin çeltik üretimindeki geleneksel gücünü simgeleyen bu önemli ürün, 22 Mayıs 2026 tarihinde 1862 tescil numarasıyla Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarına geçti. Bu gelişme, Bafra'nın yüzyıllara dayanan çeltikçilik kültürünün korunması ve markalaşması adına atılmış en somut adım olarak değerlendiriliyor.
Bilimsel temellerle atılan adımlar
Bafra pirincinin tescil süreci, 2019 yılında başlatılan kapsamlı bir akademik çalışma ile start aldı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) öncülüğünde yürütülen projede, öncelikle bölgenin çeltik üretim tarihine ışık tutan detaylı bilimsel kaynak taramaları gerçekleştirildi. Ardından 2019 ve 2020 yıllarında kurulan özel tarla denemeleriyle elde edilen ürünler, laboratuvar ortamında mercek altına alındı. Bu süreçte pirinç örnekleri üzerinde 20 fiziksel ve 35 fiziko-kimyasal olmak üzere toplam 55 farklı analiz yapılarak ürünün karakteristik özellikleri bilimsel verilerle ortaya konuldu. Elde edilen tüm bu bulgular, 2021 yılında tamamlanan kapsamlı bir raporla kayıt altına alındı.
Resmi başvuru ve tescil süreci
Bilimsel raporlamanın tamamlanmasının ardından Bafra Kaymakamlığı, 11 Ekim 2022 tarihinde coğrafi işaret başvurusunu gerçekleştirerek süreci resmi bir boyuta taşıdı. Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yapılan incelemeler neticesinde, Bafra pirinci mahreç işareti türünde tescil edilerek yöreyle olan organik bağı hukuki bir zemine oturtuldu. Bu tescil, ürünün sadece coğrafi kökenini değil, aynı zamanda üretimindeki geleneksel yöntemlerin ve kalitenin de tescillenmesi anlamına geliyor.
Akademik kadronun özverili çalışması
Söz konusu tescil başarısı, OMÜ Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Akay'ın liderliğinde yürütülen disiplinli bir ekip çalışmasının ürünü oldu. Projede Prof. Dr. İsmail Sezer, Araş. Gör. Dr. Elif Öztürk Ay ve Ziraat Yüksek Mühendisi Murat Can Bahadır gibi uzman isimlerin yanı sıra Ziraat Fakültesi lisans öğrencileri de aktif görev alarak sürece katkı sağladı. Bu kolektif çaba, Bafra pirincinin sadece yerel bir ürün olmaktan çıkıp, standartları belirlenmiş ve koruma altına alınmış bir değer haline gelmesini sağladı.
