Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, devam eden savaşın seyrini değiştirebilecek nitelikte çarpıcı bir açıklamaya imza attı. Zelenskiy, ABD'li müzakerecilerin Ukrayna'nın NATO'ya katılımı karşılığında Donbass bölgesinden çekilmesini içeren bir senaryoyu gündeme getirdiklerini ifade etti. Bu teklifin, savaşın sona erdirilmesine yönelik yürütülen diplomatik görüşmeler sırasında ilk kez somut bir şekilde masaya yatırıldığını belirten Ukrayna lideri, sürecin oldukça karmaşık ve zorlu ilerlediğine dikkat çekti. Zelenskiy, ABD'li yetkililerin kendisine doğrudan, Ukrayna'nın NATO'ya katılması durumunda Donbass'tan çekilip çekilmeyeceği yönünde bir soru yönelttiğini aktardı.
Diplomaside zorlu pazarlıklar ve referandum vurgusu
Ukrayna'nın toprak bütünlüğünden taviz verme konusundaki kararlı tutumunu yineleyen Zelenskiy, buna rağmen konunun ciddiyetine binaen bir kapı araladı. Eğer kapsamlı bir güvenlik paketi, güçlü bir ordu desteği ve ülkenin yeniden inşası için gerekli finansal kaynaklar kesin bir şekilde garanti edilirse, bu durumu Ukrayna halkına sorabileceğini belirtti. Zelenskiy, bu denli hayati bir kararı tek başına alma yetkisine sahip olmadığını, ancak toplumun iradesine başvurarak bir referandum yoluyla nihai kararın verilebileceğini ifade etti. Yine de şu an için elinde somut bir teklif veya garanti bulunmadığını, bu nedenle sürecin henüz belirsizliğini koruduğunu sözlerine ekledi.
Güvenlik mimarisi ve savaşın önceliği
Zelenskiy, Avrupa'nın genel güvenlik mimarisinin yeniden yapılandırılması tartışmalarının, savaşın bitirilmesi hedefinin önüne geçmemesi gerektiğini savundu. Önce çatışmaların durdurulması ve savaşın sona erdirilmesi gerektiğini vurgulayan Ukrayna Devlet Başkanı, güvenlik çerçevesinin ancak bu aşamadan sonra ele alınabileceğini belirtti. Ayrıca, Rusya'nın Donetsk bölgesindeki Kostiantynivka şehrinde önerdiği insani ateşkes teklifini de kesin bir dille reddetti. Zelenskiy, bu önerinin aslında Moskova'nın şehri askeri yollarla ele geçirememesinden kaynaklanan bir strateji olduğunu ve Rusya'nın bu bölgeyi tamamen işgal etmeyi hedeflediğini savundu.
Ateşkes arayışlarında sonuçsuz kalan girişimler
Ukrayna yönetimi, sivillerin ve çocukların mahsur kaldığı bölgeler için insani ateşkes listeleri sunsa da, Rusya'nın bu noktaları askeri hedef olarak kullanmaya devam ettiğini belirtti. ABD'li müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın, Moskova'da Putin ile enerji ateşkesi konusunu görüşeceklerine dair söz verdiklerini hatırlatan Zelenskiy, yapılan görüşmelerden herhangi bir somut ilerleme çıkmadığını açıkladı. Putin'in şahsen ateşkesi desteklemediğini ifade eden Zelenskiy, Rusya'nın 2022'den bu yana sürdürdüğü savaşın temel nedenlerinden biri olarak gördüğü NATO üyeliği konusundaki kırmızı çizgilerin, diplomatik çözüm arayışlarını ne kadar zorlaştırdığını bir kez daha gözler önüne serdi.
