Dijital dünyada yeni nesil: Çocukların yapay zeka ile imtihanı

Türkiye'de 11-17 yaş grubundaki çocukların büyük çoğunluğu üretken yapay zeka araçlarını aktif olarak kullanıyor. Eğitim süreçlerinde bir yardımcı haline gelen bu teknolojinin yanı sıra, dijitalleşen çocukların siber zorbalıkla karşılaşma oranları ve ekran başında geçirdikleri sürenin sosyal yaşamlarına etkileri dikkat çekici boyutlara ulaştı.

Dijital dünyada yeni nesil: Çocukların yapay zeka ile imtihanı

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, genç neslin teknolojiyle kurduğu ilişkinin boyutlarını gözler önüne serdi. Özellikle 11-17 yaş aralığındaki çocukların yüzde 63 gibi yüksek bir oranla üretken yapay zeka araçlarını kullandığı tespit edildi. Kız çocuklarının bu teknolojiyi benimseme oranı yüzde 65,5 ile erkek çocukların bir adım önünde yer alıyor. Yapay zekanın kullanım amaçları incelendiğinde ise eğitim odaklı yaklaşımların yüzde 88,1 ile açık ara lider olduğu görülüyor. Bu durum, yapay zekanın artık sadece bir eğlence aracı değil, akademik süreçlerin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini kanıtlıyor. Teknolojiden uzak kalan kesimin temel gerekçesi ise yüzde 68,9 ile bu araçların varlığından haberdar olmamak olarak öne çıkıyor.

Türkiye'de çocukların yüzde 63'ü yapay zekayı kullanıyor

Dijital ekranlar yaşamın merkezinde

Türkiye genelinde 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 92,7'si internet dünyasının bir parçası haline gelmiş durumda. Özellikle 11-17 yaş grubunda internet erişimi yüzde 96,9 gibi neredeyse tam bir kapsama alanına ulaşıyor. Akıllı telefon sahipliği ve kullanımı da bu yaş grubunda yüzde 89,8 seviyesinde seyrediyor. Çocukların dijital cihazlarını kontrol etme sıklığı ise bağımlılık düzeyine dair ipuçları veriyor; 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 48'i telefonlarını en az 30 dakikada bir kontrol etme ihtiyacı duyuyor. İnternet kullanımının temelinde yüzde 86,2 ile video izleme yer alırken, bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma ve ödev hazırlama süreçleri takip ediyor. Sosyal medya platformlarında vakit geçirenlerin oranı ise yüzde 69,8 seviyesinde kaydedildi.

Türkiye'de çocukların yüzde 63'ü yapay zekayı kullanıyor

Ekran başında geçen sürenin bedeli

Dijital cihazlarla kurulan yoğun bağ, çocukların günlük alışkanlıklarını ve sosyal etkileşimlerini de doğrudan dönüştürüyor. Araştırmaya katılan çocukların yüzde 48,3'ü ekran başında geçirdikleri süre nedeniyle kitap okumaya daha az vakit ayırdıklarını itiraf ediyor. Ders çalışma sürelerinde azalma olduğunu belirtenlerin oranı yüzde 42,2 iken, aile içi iletişimin zayıfladığını düşünenlerin oranı yüzde 33 seviyesinde. Ayrıca, arkadaşlarıyla yüz yüze görüşme sıklığının azaldığını ifade edenlerin oranı yüzde 26,8 olarak ölçüldü. Uyku düzeninin bozulduğunu belirten çocukların oranı ise yüzde 25,4 ile dijitalleşmenin fiziksel sağlık üzerindeki etkilerini somutlaştırıyor.

Türkiye'de çocukların yüzde 63'ü yapay zekayı kullanıyor

Siber zorbalık ve okul hayatına yansımaları

Dijital dünyanın sunduğu imkanların yanı sıra, siber zorbalık gibi ciddi riskler de çocukların karşısına çıkıyor. Araştırma sonuçlarına göre çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldığını belirtirken, yüzde 23,6'sı bu tür olaylara tanıklık ettiğini ifade ediyor. Zorbalık vakalarının yüzde 73,3'ü, çocuğun gerçek hayatta tanıdığı arkadaşları veya akranları tarafından gerçekleştiriliyor. Anlık mesajlaşma uygulamaları, yüzde 56,5 ile zorbalığın en sık yaşandığı dijital ortam olarak öne çıkıyor. Kırıcı veya incitici mesajlar, zorbalık türleri arasında yüzde 80,3 ile ilk sırada yer alıyor. Bu durumun eğitim hayatına etkileri de oldukça belirgin; siber zorbalıkla temas eden çocukların yüzde 7,8'i eğitim süreçlerinin olumsuz etkilendiğini belirtiyor. Özellikle kız çocuklarında bu etkinin yüzde 10,5 seviyesine çıkması, dijital güvenlik konusunda daha hassas politikaların geliştirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Türkiye'de çocukların yüzde 63'ü yapay zekayı kullanıyor

Türkiye'de çocukların yüzde 63'ü yapay zekayı kullanıyor

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız