Karadeniz'in bereketli toprakları, özellikle fındık üreticilerinin korkulu rüyası haline gelen istilacı böcek türlerine karşı devrim niteliğinde bir teknolojik koruma kalkanına kavuşuyor. Trabzon Ticaret Borsası (TTB) koordinasyonunda yürütülen ve Avrupa Birliği tarafından desteklenen AGRICOOP projesi, bölgedeki tarımsal üretimi güvence altına almak için dijital bir takip sistemi kuruyor. Aralık ayında kurulumuna başlanacak olan İklim ve Zararlı Böcek Tespit İstasyonları, sadece yerel bir önlem olmanın ötesine geçerek uluslararası bir iş birliğiyle sınır ötesi bir izleme ağı oluşturacak.
Teknolojik takip ve erken uyarı sistemi
Proje kapsamında Türkiye'nin yanı sıra Bulgaristan ve Gürcistan'da toplam 15 farklı noktaya yerleştirilecek olan bu istasyonlar, tarımsal zararlılarla mücadelede yeni bir dönemin kapısını aralıyor. İstasyonlar, bünyelerinde barındırdıkları gelişmiş sensörler, otomatik görüntüleme sistemleri ve feromon tuzakları sayesinde hem hava ve toprak koşullarını analiz edecek hem de zararlı böceklerin popülasyon yoğunluğunu anlık olarak kaydedecek. Bu veriler, üreticilerin bahçelerinde karşılaştıkları zararlıları fotoğraflayıp MAPPEST adlı mobil uygulamaya yüklemeleriyle birleştirilerek kapsamlı bir veri havuzu oluşturulacak. Böylece zararlıların hangi bölgelerde yoğunlaştığı, mevsimsel hareketleri ve yayılış alanları büyük bir hassasiyetle haritalanabilecek.
Sınır ötesi iş birliği ile önleyici tedbirler
Trabzon Ticaret Borsası Başkanı Eyyüp Ergan, projenin sadece mevcut zararlılarla sınırlı kalmayacağını, aynı zamanda komşu ülkelerden gelebilecek potansiyel tehditleri de önceden tespit etmeyi amaçladığını vurguluyor. Ergan, Gürcistan ve Bulgaristan'a da kurulacak istasyonlar sayesinde bölgeye yaklaşan zararlıların henüz sınırlarımıza girmeden tespit edilebileceğini belirtiyor. Bu stratejik hamle, tarımsal risklerin önceden belirlenerek daha etkili ve zamanında müdahale edilmesine olanak tanıyacak. Özellikle kokarca gibi ürünlere ciddi zarar veren türlerin popülasyon takibi, mücadelenin başarısını doğrudan etkileyen en kritik faktörlerden biri olarak öne çıkıyor.
Veriye dayalı mücadele dönemi
Geçmiş yıllarda yaşanan tecrübeler, zararlılarla mücadelenin ancak doğru veri ve zamanlama ile mümkün olduğunu gösterdi. Başkan Ergan, popülasyonun ölçülmesinin mücadeleyi çok daha kolay ve verimli hale getireceğini ifade ederek, sistemin devletin yürüttüğü biyolojik mücadele süreçlerine de önemli bir veri desteği sağlayacağını belirtti. Samuray arıları gibi doğal yöntemlerin etkili olduğu bir dönemde, bu dijital takip sistemi sayesinde zararlıların hangi dönemlerde artış gösterdiği net bir şekilde ortaya konulacak. Haziran ayında tamamlanması planlanan kurulumların ardından, istasyonlar sürekli olarak veri akışı sağlayarak Karadeniz tarımının dijital nöbetçileri görevini üstlenmeye devam edecek. Bu sistem, üreticilerin bahçelerindeki zararlıları daha yakından tanımasına ve tarımsal kayıpların en aza indirilmesine yardımcı olacak bir rehber görevi görecek.
