Dünya Sağlık Örgütü'nün verilerine göre Afrika kıtasında son yıllarda ciddi bir artış gösteren kolera vakaları, küresel sağlık gündemindeki yerini koruyor. Ayrancı Güven Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Yaşar Bayındır, bu enfeksiyonun doğası gereği bir bölgeden başlayıp hızla dünyaya yayılabileceğine dikkat çekerek, hastalığın bulaşma mekanizmasının mide-bağırsak sistemi üzerinden işlediğini belirtti. Koleranın, dışkı ve ağız yolu arasındaki temasın sağlandığı ortamlarda, özellikle toplu yaşam alanlarında hızla yayıldığını ifade eden Bayındır, bu süreçte hijyenin ve temasın hayati bir rol oynadığını vurguladı. Hastaların dışkılarında son derece yoğun bir bakteri yükü bulunduğunu ve bu durumun salgınları tetiklediğini belirten uzman isim, hastalığın yayılma hızının kontrol altına alınmasının ancak doğru önlemlerle mümkün olabileceğini dile getirdi.
Kirlenmiş sular en büyük risk faktörü
Kolera ile mücadelede en kritik noktanın su güvenliği olduğunu belirten Prof. Dr. Bayındır, kanalizasyon veya atık sularla kirlenmiş, klorlanmamış ve kaynatılmamış suların hastalığın ana bulaş kaynağı olduğunu ifade etti. Mide asidini aşarak ince bağırsaklara ulaşan bakterinin, burada özel bir toksin salgıladığını anlatan Bayındır, bu toksinin vücuttaki sodyum, potasyum ve klor gibi temel elektrolitlerin hızla kaybedilmesine yol açtığını belirtti. Vücudun su dengesini altüst eden bu mekanizma sonucunda, hastaların kilogram başına 1 litreye varan sıvı kayıpları yaşayabileceği ve zamanında müdahale edilmediği takdirde hayati tehlikenin kaçınılmaz olduğu konusunda uyarılarda bulundu.
Belirtiler ve tedavi sürecindeki yanlışlar
Koleranın en belirgin özelliğinin yoğun sıvı kaybına yol açan ishal olduğunu söyleyen Prof. Dr. Yaşar Bayındır, bu durumun pirinç suyu görünümünde olduğunu ve ateşin genellikle görülmediğini belirtti. Hastalığın kuluçka süresinin birkaç saat ile 5 gün arasında değişebileceğini ifade eden Bayındır, tedavi sürecinde en önemli adımın kaybedilen sıvının yerine konulması olduğunu vurguladı. Geçmişte tıp fakültelerinde öğretilen kolera yatakları örneğini hatırlatan uzman, hastaların damar yoluyla veya ağızdan yoğun sıvı desteği alması gerektiğini, günümüzde ise doğru tedavi yöntemleriyle ölüm oranlarının yüzde 1'in altına düştüğünü ifade etti. Ayrıca, gereksiz antibiyotik kullanımının ciddi zararlar doğurabileceğine dikkat çekerek, antibiyotiklerin sadece ağır vakalarda ve genellikle tek doz şeklinde kullanılması gerektiğini belirtti.
Türkiye'deki ishal vakaları kolera mı?
Yaz aylarında Türkiye genelinde artış gösteren ishal vakalarına da değinen Prof. Dr. Bayındır, bu durumun kolera ile hiçbir bağlantısının bulunmadığını net bir dille açıkladı. Mevcut vakaların büyük çoğunluğunun virüs kaynaklı olduğunu ve genellikle 1-2 gün içerisinde kendiliğinden iyileştiğini belirten Bayındır, vatandaşların bu konuda endişelenmemesi gerektiğini ifade etti. İshal vakalarında antibiyotiklerin tedavi edici bir özelliğinin olmadığını yineleyen uzman, temel korunma yönteminin güvenli su ve gıdaya erişim olduğunu hatırlattı. Hijyen kurallarına uyulmasının ve kaynağı belli olmayan suların tüketilmemesinin, hem koleradan hem de diğer bağırsak enfeksiyonlarından korunmak için en etkili yol olduğunu sözlerine ekledi.
