Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde, alışılagelmiş tarım ürünlerinin dışına çıkan bir girişim, bölge ekonomisi için yeni bir umut ışığı oldu. Ziraat mühendisi Ercan Kabadayı tarafından başlatılan ve Cumhuriyet tarihinde Ankara'da Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) resmi olarak dahil edilen ilk safran üretimi, kısa sürede 6 dönümlük bir alana yayıldı. İklim krizi ve kuraklık risklerini göz önünde bulundurarak az su tüketen ancak ekonomik getirisi oldukça yüksek bir ürün arayışına giren Kabadayı, safranın sunduğu bu potansiyeli yerel topraklarla buluşturmayı başardı.
Geleneksel Tarımın Ötesinde Yüksek Katma Değer
Safran, sadece bir baharat olmanın ötesinde gıda, kozmetik, ilaç ve boya sanayisi gibi pek çok farklı sektörde kendine yer bulan stratejik bir ürün olarak öne çıkıyor. Bir dönümlük alandan yaklaşık 500 gram ile 1 kilogram arasında kuru safran elde edilebildiğini belirten üreticiler, ürünün kalitesine göre piyasada 900 bin lira ile 1,5 milyon lira arasında alıcı bulduğunu ifade ediyor. Geleneksel tarım ürünlerine kıyasla çok daha yüksek bir kar marjı sunan bu bitki, özellikle su istemeyen yapısıyla geleceğin tarım modelleri arasında gösteriliyor. Üretim sürecinde ise tescilli soğan kullanımı, hem verimlilik hem de hukuki güvence açısından büyük önem taşıyor.
İnce İşçilik ve Sabır Gerektiren Hasat Süreci
Safran üretimi, modern tarım makinelerinin aksine büyük oranda el emeğine dayanan zahmetli bir süreçtir. Eylül ve ekim aylarında toprakla buluşturulan soğanlar, sonbahar aylarında çiçek açıyor. Hasat edilen çiçeklerin içindeki üç adet kırmızı iplik, büyük bir titizlikle tek tek ayıklanıyor. Bu kırmızı iplikler, safranın asıl değerini oluşturan kısımdır. Çiçeklerin içindeki sarı kısımlar ise arı poleni olarak farklı alanlarda değerlendiriliyor. Elle yapılan bu ayıklama ve kurutma işlemleri, safranın neden bu kadar kıymetli ve pahalı bir baharat olduğunu da gözler önüne seriyor.
Türk Safranının Dünya Pazarındaki Hedefi
Türkiye'nin geçmişteki üretim potansiyelini yeniden canlandırmayı hedefleyen üreticiler, 1908 yılında Kastamonu'da kaydedilen 1 ton 600 kilogramlık üretim seviyelerine ulaşmayı amaçlıyor. Şu an Türkiye genelindeki üretimin 150-200 kilogram civarında kaldığı düşünülürse, Gölbaşı'ndaki bu girişimin önemi daha da artıyor. Ercan Kabadayı, kalite standartlarını koruyarak Türk safranını dünya pazarında İran safranının önüne geçirmeyi hedeflediklerini belirtiyor. Organik üretim yöntemleriyle elde edilen yüksek moleküler değer ve lezzet, Türk safranının küresel rekabetteki en büyük kozu olacak. Bölgedeki üretici sayısının artması ve bilinçli tarım uygulamalarının yaygınlaşmasıyla, Ankara'nın bu kıymetli baharatın merkezlerinden biri haline gelmesi bekleniyor.
