Modern fabrikaların hızına inat: Yüksekova'da üç on yıllık zanaat mücadelesi

Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde üç kuşaktır süren geleneksel ayakkabı ustalığını yaşatan Lokman İyinç, seri üretimin hakim olduğu günümüz dünyasında el emeğinin kıymetini korumak için tezgah başında ter döküyor.

Modern fabrikaların hızına inat: Yüksekova'da üç on yıllık zanaat mücadelesi

Hakkari'nin Yüksekova ilçesinde, modern dünyanın hızına ve fabrikasyon üretimin getirdiği kolaylıklara inat, geleneksel yöntemlerle ayakkabı tamiri ve dikimi yapan Lokman İyinç, mesleğindeki otuzuncu yılını geride bırakıyor. Teknolojinin sunduğu imkanların aksine, el işçiliğinin sabır ve titizlik gerektiren dünyasında varlık gösteren İyinç, ilçedeki küçük atölyesinde her gün onlarca ayakkabıyı yeniden hayata döndürüyor. Seri üretimin binlerce ürünü kısa sürede piyasaya sürdüğü bir dönemde, el emeğinin taşıdığı ruhun ve kalitenin hala vazgeçilmez olduğuna inanan usta, mesleğini ilk günkü heyecanıyla sürdürmeye devam ediyor.

Kış mevsimi atölyede yoğunluğu artırıyor

Özellikle kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte İyinç'in atölyesindeki hareketlilik de gözle görülür biçimde artış gösteriyor. Yeni ayakkabı veya bot almanın maliyetli olduğu dönemlerde, vatandaşlar yıpranmış eşyalarını yeniletmek için soluğu İyinç'in yanında alıyor. Usta, kışlık ihtiyaçların aile bütçesine getirdiği yükü hafifletmek adına elinden gelen gayreti gösterdiğini belirtiyor. Vatandaşların ekonomik koşullarını göz önünde bulundurarak, eskiyen botları ve ayakkabıları kullanılabilir hale getirmek, onun için sadece bir iş değil, aynı zamanda bir sosyal sorumluluk haline gelmiş durumda.

Zanaatın zorlukları ve emeğin değeri

Yaklaşık otuz yıldır bu zanaatı icra eden Lokman İyinç, mesleğinin hem zorluklarını hem de sunduğu manevi tatmini şu sözlerle özetliyor: Yaptığımız işin niteliği, ayakkabının durumuna göre tamamen değişkenlik gösteriyor. Bazen tek bir çift ayakkabının onarımı için iki veya üç saat boyunca büyük bir titizlikle emek harcıyoruz. Bazı durumlarda ise daha pratik işlemlerle saatte yirmi ile otuz çift arasında ayakkabının dikişini tamamlayabiliyoruz. Günlük iş yoğunluğumuz ve karşılaştığımız maliyetler, bu süreçlerin karmaşıklığına göre şekilleniyor.

Geleneksel yöntemlerle sürdürülebilir yaşam

İyinç, fabrikasyon ürünlerin ömrünün kısa olduğu günümüzde, tamir kültürünün hem çevreye hem de aile ekonomisine sağladığı katkının altını çiziyor. Teknolojinin getirdiği hızlı tüketim alışkanlıklarına karşı, geleneksel yöntemlerle ayakkabıları onararak onları daha uzun süre kullanılabilir kılmak, onun için bir yaşam biçimi haline gelmiş durumda. Yüksekova'nın zorlu kış şartlarında vatandaşların ayaklarını sıcak tutacak botları onarmak, usta için sadece bir geçim kaynağı değil, aynı zamanda yılların birikimiyle oluşan bir zanaatın onurla temsil edilmesi anlamına geliyor.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız