Samsun'un İlkadım ilçesinde bulunan Necip Bey Caddesi, uzun yıllardır mahalle kültürünün en önemli temsilcilerinden birine ev sahipliği yapıyordu. Ancak 1955 yılından bu yana aralıksız hizmet veren ve şehrin en eski faal bakkallarından biri olarak bilinen bu dükkân, artık son günlerini yaşıyor. 71 yaşındaki esnaf Mustafa Baş, babasından devraldığı bu mirası, değişen ekonomik koşullar ve modern perakendeciliğin getirdiği zorluklar nedeniyle daha fazla sürdüremeyeceğini belirterek dükkânı kapatma kararı aldı.
Bir devrin sonuna doğru
Mustafa Baş, dükkânın raflarını boşaltmaya başladığı bu hüzünlü süreçte, geçmişin bakkallık anlayışı ile bugünün şartlarını kıyaslıyor. 1955 yılında babasının başlattığı ve kendisinin de 40 yıldır sürdürdüğü mesleğin, artık eski cazibesini ve sürdürülebilirliğini kaybettiğini ifade ediyor. Baş, o dönemlerde mahallelinin temel ihtiyaçlarını karşılayan tek adresin bakkallar olduğunu, ancak günümüzde her köşe başında açılan süpermarketlerin küçük esnafı rekabet edemez hale getirdiğini vurguluyor. Vatandaşın daha uygun fiyatlı ürün arayışının en doğal hakkı olduğunu kabul etse de, bu durumun mahalle bakkallığı gibi köklü bir geleneğin sonunu hazırladığını üzülerek belirtiyor.
Rekabetin gölgesinde kalan mahalle kültürü
Bakkallık mesleğinin artık geçim sağlamak için yeterli olmadığını dile getiren Baş, emeklilik vaktinin geldiğini ve bu kararın kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor. Eskiden mahallelinin güvenle alışveriş yaptığı, sohbetlerin edildiği ve samimiyetin ön planda olduğu bu dükkân, şimdi sadece raflarında kalan son ürünlerin tükenmesini bekliyor. Tarihi dokusunu ve yılların birikimini taşıyan eşyalarıyla birlikte, Samsun'un sosyal hafızasında önemli bir yeri olan bu mekân, son malzemenin de satılmasıyla birlikte tamamen kapanacak.
Geleneksel esnaflığın zorlu sınavı
Mustafa Baş'ın hikâyesi, aslında Türkiye genelinde birçok küçük esnafın yaşadığı ortak bir sorunu gözler önüne seriyor. Büyük market zincirlerinin sunduğu fiyat avantajları ve çeşitlilik, mahalle bakkallarının ayakta kalma mücadelesini her geçen gün daha da zorlaştırıyor. 71 yıllık bir geçmişe sahip bu dükkânın kapanması, sadece bir ticari faaliyetin sonlanması değil, aynı zamanda bir mahalle kültürünün ve komşuluk ilişkilerinin de yavaş yavaş silinmesi anlamına geliyor. Baş, dükkânını kapatırken sadece bir iş yerini değil, babasından kalan bir emaneti ve kendi hayatının büyük bir kısmını da geride bırakıyor.
