Adana'da narenciye üreticileri, son yılların en ağır ekonomik darboğazlarından birini yaşıyor. Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, bölgedeki çiftçilerin iflasın eşiğine geldiğini belirterek, ürünlerin dalında kaldığını ve maliyetleri dahi karşılayamadıklarını ifade etti. Özellikle erkenci mayer limon ile primasol, miho wase, okitsu ve early mandalina gibi çeşitlerde hasat yapılamadığını vurgulayan Doğan, üreticinin yaşadığı çaresizliğin boyutlarını gözler önüne serdi. Çiftçilerin tarlalarını, bağlarını ve hatta traktörlerini yok pahasına elden çıkarmaya çalıştığını ancak piyasada alıcı dahi bulunamadığını belirten Doğan, sektörün acil bir kurtarma paketine ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
İhracatın önündeki engeller ve navlun krizi
Üreticinin elindeki ürünün değerlendirilememesinin temel nedenlerinden biri olarak yüksek lojistik maliyetleri öne çıkıyor. İhracatçının tır bulmakta yaşadığı zorluklar ve tır navlun ücretlerinin ulaştığı yüksek seviyeler, ürünün yurt dışına çıkışını ciddi oranda kısıtlıyor. Mehmet Akın Doğan, navlun desteğinin verilmesi durumunda ihracatın artacağını ve çiftçinin ürününün değer kazanacağını savunuyor. Ayrıca, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu desteğinin zaman kaybedilmeden açıklanması gerektiğini belirten Doğan, desteğin geç açıklanması halinde sadece ihracatçıya yarayacağını, çiftçinin ise bu imkandan mahrum kalacağını vurguladı.
Yerinde tespit ve acil nakdi yardım çağrısı
Çözüm önerilerini sıralayan Doğan, Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerinin baz alınarak yerinde tespitler yapılması gerektiğini ifade etti. Dalında kalan ürün miktarının net bir şekilde belirlenmesi ve üreticiye kilogram başına en az 5 lira nakdi yardım yapılması, sektörün ayakta kalması için hayati önem taşıyor. Aksi takdirde, tarımsal üretimde çok daha zor günlerin yaşanacağı ve içinden çıkılamaz bir krizin kapıda olduğu uyarısında bulundu. Üreticinin üzerindeki borç yükünün hafifletilmesi için Ziraat Bankası kredilerinin kapat-aç yapılmadan ertelenmesi, çiftçinin yeni bir borç yükü altına girmeden üretime devam edebilmesi için elzem görülüyor.
Yüksek faiz sarmalında üretim mücadelesi
Çiftçinin finansmana erişimindeki zorluklar da bir diğer büyük sorun olarak öne çıkıyor. Politika faizinin yüksek seyretmesi ve özel bankalardaki faiz oranlarının yüzde 50'nin üzerine çıkması, tarımsal yatırımları imkansız hale getiriyor. Borcunu ödemek zorunda kalan üreticilerin, çaresizlikten yüksek faizli kredilere mecbur bırakıldığını belirten Doğan, bu şartlar altında tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin her geçen gün daha da zorlaştığını belirtti. Çiftçinin para kazanamadığı ve krediye ulaşamadığı bu kısır döngüde, tarımsal üretimin devamlılığı için acil yapısal düzenlemelere ihtiyaç duyuluyor.
