Başkent Üniversitesi Adana Dr. Turgut Noyan Uygulama ve Araştırma Merkezi, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla düzenlediği özel etkinlikte, diyabetle yaşayan çocukları ve onların en büyük destekçileri olan ailelerini bir araya getirdi. Bu anlamlı buluşma, sadece tıbbi bilgilerin paylaşıldığı bir platform değil, aynı zamanda diyabetli çocukların sosyal hayata uyum süreçlerini güçlendiren bir dayanışma ortamına dönüştü. Etkinlik kapsamında, çocukluk çağı diyabetinin erken teşhisinden tedavi süreçlerine, psikolojik destekten günlük yaşamın planlanmasına kadar pek çok kritik konu uzmanlar tarafından detaylıca ele alındı.
Erken Teşhis Hayati Bir Öneme Sahip
Çocuk Endokrinoloji Bilim Dalından Prof. Dr. Özlem Sangün, 14 Kasım tarihinin insülinin keşfinde devrim yaratan bilim insanı Frederick Banting’in doğum günü olması nedeniyle özel bir anlam taşıdığını vurguladı. 1921 yılında gerçekleşen bu keşfin, Tip 1 diyabetli bireylerin yaşamında bir dönüm noktası olduğunu belirten Sangün, hastalığın erken belirtilerinin aileler tarafından doğru okunmasının hayati önem taşıdığını ifade etti. Özellikle aşırı su içme, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kayıpları ve daha önce gece idrar kaçırma sorunu olmayan çocuklarda aniden başlayan bu durumların, diyabetin en belirgin habercileri arasında yer aldığını hatırlattı. Ailelerin bu belirtileri bazen basit bir üşütme veya idrar yolu enfeksiyonu gibi geçici durumlarla karıştırabildiğini belirten Prof. Dr. Sangün, gecikmiş tanıların yoğun bakım gerektiren ağır tablolara yol açabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Erken dönemde tespit edilen diyabetin, çocukların yaşam kalitesini korumak adına en büyük avantaj olduğunu dile getiren uzmanlar, ailelerin bu konuda her zaman tetikte olması gerektiğini vurguladı.
Diyabet Bir Engel Değil Yaşam Biçimi
Diyabetin bir çocuğun hayallerine ulaşması önünde bir engel teşkil etmediğinin altını çizen Prof. Dr. Özlem Sangün, doğru bir yönetim planıyla çocukların her alanda başarılı olabileceğini belirtti. Beslenme düzeni, insülin tedavisi ve fiziksel aktivitenin bir plan dahilinde yürütülmesinin, diyabetli çocukların diğer akranları gibi sağlıklı bir yaşam sürmelerini sağladığını ifade etti. Bu disiplinli yaklaşım sayesinde diyabetli çocukların profesyonel sporcu, cerrah, hekim veya hayalini kurdukları herhangi bir meslekte başarılı bireyler olarak yetişebileceklerini söyleyen Sangün, ailelere umut dolu bir mesaj verdi. Sürekli takip ve özen gerektiren bu süreçte, çocukların kendi potansiyellerini keşfetmelerine izin verilmesi gerektiğini belirten uzmanlar, diyabetin bir yaşam biçimi olarak kabul edilmesinin önemine dikkat çekti.
Psikolojik Uyum ve Aile İçi İletişim
Etkinlikte söz alan Uzm. Dr. Neslihan Taştepe ise diyabetin sadece fiziksel değil, aynı zamanda derin bir psikolojik boyutu olduğunu vurguladı. Tanı konulduktan sonra çocuklarda ve ailelerde korku, kaygı, suçluluk ve belirsizlik gibi duyguların ortaya çıkmasının son derece doğal olduğunu belirten Taştepe, bu duyguların kabul edilmesinin tedaviye uyum sürecini hızlandırdığını ifade etti. Küçük çocukların insülin uygulamalarını bir ceza gibi algılayabileceğini, okul çağındaki çocukların ise arkadaş çevresinden farklı görünme kaygısı taşıyabileceğini belirten Uzm. Dr. Taştepe, ergenlik döneminde ise bağımsızlık arzusunun aile içi çatışmaları tetikleyebileceğine dikkat çekti. Ailelere yargılayıcı ve suçlayıcı bir dil yerine, empatik ve destekleyici bir yaklaşım benimsemelerini öneren Taştepe, sorumlulukların çocuğun yaşına ve gelişimine uygun olarak aşamalı bir şekilde verilmesi gerektiğini belirtti. Günlük rutinler oluşturmanın ve çocukları karar süreçlerine dahil etmenin, onların özgüvenini artıracağını ve hastalığı daha kolay kabullenmelerini sağlayacağını ifade etti. Ayrıca, diyabetli çocukların sosyal etkinliklerden uzak kalmaması gerektiğini, kardeşlerin duygusal ihtiyaçlarının da göz ardı edilmemesinin aile bütünlüğü açısından kritik olduğunu belirten uzmanlar, tükenmişlik belirtileri görüldüğünde profesyonel psikolojik destek almaktan çekinilmemesi gerektiğini hatırlatarak etkinliği sonlandırdı.
