Çocukların ve gençlerin ilgisini çekmek amacıyla elektronik sigara likitlerine eklenen jelibon, bebe bisküvisi ve milkshake gibi aromalar, tütün endüstrisinin yeni nesil tehlikesini gözler önüne seriyor. Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Pelin Duru Çetinkaya, bu ürünlerin masum bir tüketim alışkanlığı gibi sunulmasının arkasında yatan karanlık gerçeğe dikkat çekiyor. Uzmanlar, 10-11 yaşındaki çocukların dahi bu cihazlara erişebildiğini ve ailelerin çoğu zaman durumun ciddiyetini fark edemediğini belirtiyor. Hatta bazı vakalarda ebeveynlerin çocuklarıyla birlikte bu ürünleri kullandığına dair üzücü örneklerle karşılaşıldığı ifade ediliyor.
Akciğerler bu aromalara karşı savunmasız
Doç. Dr. Çetinkaya, sindirim sisteminin meyve aromalarını tolere edebildiğini ancak akciğerlerin bu kimyasallara karşı tamamen savunmasız olduğunu vurguluyor. Akciğer dokusuna doğrudan ulaşan yabancı maddelerin ciddi iltihabi reaksiyonlara yol açtığını belirten Çetinkaya, endüstrinin gençleri hedef alarak ürünleri daha çekici hale getirdiğini söylüyor. Elektronik sigaraların içerisinde bulunan 16 binden fazla aroma çeşidinin uzun vadeli etkileri ise henüz tam olarak bilinmiyor. Ancak mevcut veriler, bu ürünlerin kalp hastalıklarından kansere, beyin gelişimindeki olumsuz etkilerden anksiyeteye kadar geniş bir yelpazede sağlık sorunlarına davetiye çıkardığını kanıtlıyor.
Dumansız algısı büyük bir yanıltmaca
Tütün endüstrisinin bu ürünleri dumansız ve kapalı alanlarda kullanılabilir olarak pazarlaması, uzmanlara göre gerçeği yansıtmıyor. Doç. Dr. Çetinkaya, bu cihazların sadece buhar çıkarmadığını, içerisinde ağır metaller, gliseroller ve nitrozaminler gibi birçok zararlı kimyasal barındırdığını belirtiyor. Pasif içicilik riskinin de göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade eden uzman, ABD'de yapılan bir çalışmada lise öğrencilerinin kullandığı cihazların üçte birinde esrarın etken maddesi olan THC tespit edildiğini hatırlatıyor. Gençlerin sigarayı bırakma eğilimi gösterdiği dönemlerde, elektronik sigara kullanımının yüzde 3'lerden yüzde 20'lere çıkması, endüstrinin stratejik başarısını ve genç nesil üzerindeki baskısını açıkça ortaya koyuyor.
Viral zatürre sanılarak gözden kaçabiliyor
Elektronik sigara kullanımına bağlı gelişen akut akciğer hasarı, çoğu zaman viral zatürre ile karıştırılabiliyor. Gençlerin ani nefes darlığı şikayetiyle acil servislere başvurduğunu ve ne yazık ki bazen ölümle sonuçlanan tablolarla karşılaşıldığını belirten Doç. Dr. Çetinkaya, hekimlerin hastanın elektronik sigara kullanımını mutlaka sorgulaması gerektiğini ifade ediyor. Akciğer zarında yırtılmalara kadar varabilen bu hasarlar, daha önce bir sanatçının çocuğunun yaşadığı sağlık sorunuyla da gündeme gelmişti. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2023 yılında acil eylem planı çağrısı yaptığı bu küresel tehdit karşısında, tütün ürünü olarak tanımlanan tüm bu cihazların öldürücü ve sakat bırakıcı etkilerine karşı topyekun bir bilinçlenme gerekiyor.
