Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Türkiye'nin 11 ilde başlattığı ve dünya literatürüne girecek ölçekteki yeniden inşa çalışmaları, uluslararası kamuoyunun dikkatini çekmeye devam ediyor. ABD'nin en prestijli yayın organlarından USA TODAY ve Business Insider, Türkiye'nin afet sonrası sergilediği bu devasa inşa seferberliğini geniş bir dosya konusu olarak okuyucularına sundu. Söz konusu haberlerde, sadece konutların değil, aynı zamanda altyapıdan okullara, ticari alanlardan tarihi dokunun korunmasına kadar uzanan geniş kapsamlı bir dönüşüm sürecinin başarıyla yönetildiği vurgulandı.
Devasa Şantiyelerde Rekor Hız
Depremlerin doğrudan etkilediği yaklaşık 14 milyon vatandaşın hayatını yeniden düzene sokmak amacıyla başlatılan süreç, rakamlarla ele alındığında ortaya çıkan tablonun büyüklüğünü gözler önüne seriyor. Bakanlık koordinasyonunda yürütülen çalışmaların en yoğun döneminde, 174 farklı bölgedeki 3 bin 481 ayrı şantiyede yaklaşık 200 bin mimar, mühendis ve inşaat işçisi adeta bir ordu gibi görev yaptı. Bu yoğun çalışma temposu, saatte 23, günde ise 550 konuta eş değer bir üretim hızına ulaştı. İlk kalıcı konutların temellerinin depremden sadece 15 gün sonra atılması ve ilk köy evlerinin 45'inci günde hak sahiplerine teslim edilmesi, uluslararası basında Türkiye'nin kriz yönetimindeki kararlılığının bir göstergesi olarak nitelendirildi.
Altyapıdan Tarihi Dokunun İhyasına
Yeniden inşa süreci sadece binaların yükselmesinden ibaret kalmadı; bölgenin yerle bir olan altyapısı da baştan aşağı yenilendi. Depremde büyük hasar gören içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu şebekeleri için yaklaşık 11 bin kilometrelik bir alanda hummalı bir çalışma yürütüldü. Özellikle Hatay gibi tarihi dokusu zengin şehirlerde, kültürel mirasın korunması ve tarihi şehir merkezlerinin aslına uygun şekilde yeniden ayağa kaldırılması sürece ayrı bir derinlik kattı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın vizyonuyla, sadece konut üretimi değil, şehirlerin afetlere karşı daha dirençli hale getirilmesi ve ekonomik hayatın yeniden canlandırılması hedeflendi. Malatya İkizce, Adıyaman İndere, Hatay Dikmece ve Kahramanmaraş Altınova gibi bölgelerde eş zamanlı olarak yürütülen bu devasa operasyon, modern şehircilik uygulamalarının en somut örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Yerinde Dönüşüm ve Gelecek Vizyonu
Bakanlık tarafından hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm programı, vatandaşların kendi evlerini ve iş yerlerini yine kendi arsalarında inşa etmelerine olanak tanıyarak sürece toplumsal bir katılım sağladı. Bu model, bölgedeki sosyal dokunun korunması ve vatandaşların kendi mahallelerinde yaşamaya devam edebilmeleri açısından kritik bir rol oynadı. 27 Aralık 2025 tarihinde Hatay'da düzenlenen son konut teslim töreniyle birlikte, 3 yıldan kısa bir sürede tamamlanan 455 bin 357 bağımsız bölümün büyük bir kısmı sahiplerine ulaştırılmış oldu. ABD basını, bu süreci sadece bir inşaat projesi olarak değil, bir ülkenin afet sonrası yaralarını sarma ve geleceğe daha güvenli şehirlerle yürüme iradesi olarak tanımladı. Bakan Murat Kurum'un koordinasyonunda yürütülen bu kapsamlı vizyon, şehirlerin sadece fiziksel olarak değil, sosyal ve ekonomik olarak da yeniden ayağa kaldırılmasını hedefleyen bütüncül bir yaklaşım olarak öne çıkarıldı.
