63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, bu yıl sinemanın sadece bir eğlence aracı değil, aynı zamanda dünyanın en sancılı coğrafyalarında yaşanan insani dramlara tutulan bir ayna olduğunu kanıtlıyor. Kökler, Işık ve Kamera başlığı altında bir araya getirilen özel seçki, İran, Lübnan, Ukrayna ve Filistin gibi bölgelerden gelen sinemacıların, imkansızlıklar içinde ürettikleri eserleri Antalya'da izleyiciyle buluşturuyor. Atatürk Kültür Merkezi Perge Salonu'nda gerçekleştirilen ilk gösterimler, salonu dolduran sinemaseverler için sadece bir film izleme deneyimi değil, aynı zamanda derin bir empati yolculuğuna dönüştü. Gösterimlerin ardından sahneye çıkan yönetmenler ve oyuncular, filmlerinin arkasındaki gerçek hikayeleri ve üretim süreçlerindeki zorlukları tüm çıplaklığıyla paylaştı.
Tarihe tanıklık eden bir direnişin sineması
Annemarie Yasir imzalı Filistin 36, festivalin en çok konuşulan yapımlarından biri olarak öne çıktı. Filmin oyuncularından ve aynı zamanda festivalin uluslararası jüri üyelerinden olan Yasmin El-Masrî, projenin sadece bir film değil, bir tarih yazma çabası olduğunu vurguladı. Çekimlerin planlandığı dönemde Gazze'de yaşanan trajedinin prodüksiyonu Ürdün'e taşımaya zorladığını belirten El-Masrî, ekibin her gün işe giderken Filistin'i yanlarında taşıdıklarını ifade etti. Büyük stüdyo desteklerinden yoksun, tamamen inançla yola çıkılan bu yapım, bugün dünyada yaşanan sessizliğe karşı bir çığlık niteliği taşıyor. El-Masrî, izleyicilere hitaben yaptığı konuşmada, bu filmi sunmanın kendisi için sıradan bir gösterimden çok daha öte olduğunu, Filistinli olmanın ve bu acıyı dünyaya anlatmanın bir zorunluluk haline geldiğini dile getirdi.
İran sinemasında bağımsızlığın bedeli ve tutku
Festivalde dikkat çeken bir diğer başlık ise İranlı sinemacıların yaşadığı zorlu üretim koşullarıydı. Amirali Nevaî'nin yönettiği Gün Işığı Ekspresi, İran sinemasında çalışırken hayatını kaybeden yedi kişiye adanarak, sektörün içindeki boğucu atmosfere dikkat çekti. Nevaî, filmin tamamen arkadaş çevresinin sağladığı maddi destekle, hiçbir resmi fon kabul etmeden çekildiğini belirtti. Resmi makamlardan gelecek fonların birer propaganda aracı olduğunu savunan yönetmen, bağımsız kalabilmek için bu tür teklifleri reddettiklerini ve onları ayakta tutan tek gücün sinemaya duydukları devasa aşk olduğunu ifade etti. Benzer şekilde, İki Kere Yaşamak, Üç Kere Ölmek filminin ekibi de kolektif çalışma modelinin, kısıtlı imkanlar içinde nasıl bir zorunluluk haline geldiğini anlattı. On kişilik küçük bir ekiple, her üyenin hem kamera arkasında hem de önünde görev aldığı bu üretim biçimi, sinemanın özgürleşme çabasının bir yansıması olarak öne çıktı.
Çocukların gözünden savaşın insani portresi
Kökler, Işık ve Kamera seçkisi, sadece yetişkinlerin dünyasına değil, savaşın en masum kurbanları olan çocukların perspektifine de odaklandı. Gazze'yi bir öğretmenin gözünden anlatan Melekler Diyarı, askeri veya politik bir dilden ziyade tamamen insani bir çerçeve sunmayı amaçlıyor. Yapımcı İlahe Nevbaht, direnci ve umudu gelecek nesillere aktarabilecek en doğru figürün bir öğretmen olduğunu belirterek, filmin amacının Batı dünyasında bir farkındalık yaratmak olduğunu vurguladı. Kısa film gösterimlerinde ise Haniye ve Nasaz gibi yapımlar, evrensel hikayelerin yerel dertlerle nasıl harmanlanabileceğini gösterdi. Özellikle Nasaz filminde başrolün kelimeler yerine ıslıkla iletişim kurması, yönetmen Vahid Mezrae tarafından kuş metaforu üzerinden açıklanarak, sinemanın görsel ve işitsel gücünün sınırları aşan bir dil olduğu bir kez daha kanıtlandı.
