Antalya, iklim değişikliği ile küresel ticaretin kesişim noktasında kritik bir zirveye ev sahipliği yaptı. COP31 kapsamında düzenlenen Finans ve Ticaret Günü'nün açılışında konuşan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, dünya ekonomisinin geleceğini şekillendirecek olan yeşil dönüşüm sürecine dair vizyoner bir perspektif sundu. Bakan Bolat, iklim eylemi ile endüstriyel kalkınmanın birbirine rakip değil, aksine birbirini besleyen iki temel unsur olması gerektiğini belirterek, ticaretin bu dönüşümün en güçlü itici gücü haline getirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Dünya genelinde yeşil ürünlere olan talebin hızla arttığına dikkat çeken Bolat, çevresel ürünlerin küresel ihracatının 2024 yılı itibarıyla 2 trilyon dolar seviyesine ulaştığını ve bu rakamın toplam küresel üretimin yüzde 14'üne tekabül ettiğini ifade etti.
Ekonomik büyümenin anahtarı yeşil teknolojiler
Bakan Bolat'ın paylaştığı verilere göre, temiz enerji teknolojileri pazarı son on yılda yıllık ortalama yüzde 20 büyüme kaydederek 2025 yılında 1,2 trilyon dolarlık devasa bir hacme ulaştı. Bu veriler, yeşil dönüşümün sadece bir çevresel sorumluluk değil, aynı zamanda yeni pazarlar, yatırım alanları ve istihdam olanakları yaratan zamanımızın en büyük ekonomik fırsatı olduğunu kanıtlıyor. Türkiye'nin bu süreci çok önceden okuduğunu belirten Bolat, Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın üretim ve pazara erişim üzerindeki etkilerini erkenden fark ederek 2021 yılında Yeşil Mutabakat Eylem Planı'nı devreye aldıklarını hatırlattı. Paris Anlaşması'nın onaylanması ve 2053 net sıfır hedefinin belirlenmesiyle başlayan süreç, Temmuz 2025'te kabul edilen İklim Kanunu ile yasal bir zemine kavuştu. Bu yasal düzenleme, Türkiye'nin kendi Emisyon Ticaret Sistemi'ni kurması için gerekli olan karbon fiyatlandırma mekanizmalarının da temelini oluşturdu.
Küresel adaletsizlik ve sermaye erişimi sorunu
Bakan Bolat, yeşil dönüşümün küresel çapta başarılı olabilmesi için sermaye ve teknolojiye erişimdeki eşitsizliklerin giderilmesi gerektiğini vurguladı. Uluslararası Enerji Ajansı'nın 2026 yılı için öngördüğü 2,2 trilyon dolarlık temiz enerji yatırımının, fosil yakıtlara ayrılan kaynağın iki katı olduğunu belirten Bolat, bu yatırımların gelişmekte olan ekonomilere ve küçük üreticilere ulaşmasının hayati önem taşıdığını ifade etti. Ticaretin iklim eyleminin önünde bir engel değil, aksine bu süreci kolaylaştıran bir unsur olması gerektiğini savunan Bakan Bolat, KOBİ'lerin iklime hazır ticarete dahil edilmesi ve düşük karbonlu değer zincirlerinin güçlendirilmesi için uluslararası iş birliğinin şart olduğunu belirtti.
Uluslararası koordinasyonun önemi
COP31 kapsamında gerçekleştirilen İklim, Ticaret ve Rekabetçilik oturumunda konuşan Bakan Bolat, dünya genelinde uygulanan 87 farklı karbon fiyatlandırma aracının küresel emisyonların yüzde 30'unu kapsadığını ve bu mekanizmaların 2025 yılında 107 milyar dolardan fazla kamu geliri yarattığını açıkladı. Sınırda karbon düzenleme mekanizmalarının yerel politikaları ulusal sınırların ötesine taşıdığını belirten Bolat, bu karmaşık yapının uyumlu hale getirilmesi için ülkeler arasında daha fazla koordinasyon ve birlikte çalışabilirlik gerektiğini vurguladı. Türkiye'nin 2026-2030 dönemini kapsayan güncellenmiş Yeşil Mutabakat Eylem Planı ile dijitalleşme, adil geçiş ve eğitim gibi alanları da sürece dahil ettiğini belirten Bakan Bolat, kamu politikalarının yönü belirlediğini, ancak asıl değişimin şirketlerin gerçek dünyadaki uygulamalarıyla gerçekleşeceğini sözlerine ekledi.
