Sivas, sahip olduğu tarihi dokusu ve medeniyetlere ev sahipliği yapmış kadim kimliğiyle Anadolu'nun en önemli kültür merkezlerinden biri olmaya devam ediyor. Özellikle dünyada eşine az rastlanan Tarihi Kent Meydanı, farklı dönemlere ait eserlerin bir arada görülebildiği nadir noktalardan biri olarak dikkat çekiyor. Bu meydanın en görkemli parçalarından biri olan ve 1271 yılında İlhanlı veziri Şemseddin Cüveyni tarafından inşa ettirilen Çifte Minareli Medrese, 755 yıldır ayakta kalarak adeta zamana meydan okuyor. Döneminde hadis ve tefsir ilimlerinin öğretildiği bu anıtsal yapı, bugün ise kapsamlı bir restorasyon süreciyle yeniden gündeme geliyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan çalışmalar, yapının sadece fiziksel bütünlüğünü değil, aynı zamanda tarihi kimliğini de korumayı amaçlıyor.
Selçuklu sanatının zirvesindeki anıtsal miras
Medrese, özellikle taç kapısı ve çini süslemeli çift minaresiyle Selçuklu sanatının en seçkin örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Ancak bu görkemli yapı, tarih boyunca pek çok farklı amaçla kullanılmış ve çeşitli tahribatlara maruz kalmıştır. 19. yüzyılın sonlarına doğru harap bir duruma gelen medresenin kalıntıları üzerine 1882 yılında bir hastane inşa edilmiş, ancak Halil Edhem Eldem'in büyük çabaları sayesinde anıtsal giriş cephesi destek duvarlarıyla yıkılmaktan kurtarılmıştır. İlerleyen yıllarda askeri rüştiye ve ilkokul olarak da kullanılan bu tarihi mekan, 1960 yılında çevresindeki yapıların temizlenmesiyle gerçek kimliğine kavuşmaya başlamıştır. 1963-1965 yılları arasında Prof. Dr. Haluk Karamağaralı tarafından yürütülen arkeolojik kazılar, medresenin temel ve duvar kalıntılarını gün yüzüne çıkararak yapının yeniden keşfedilmesini sağlamıştır.
Gelecek nesiller için depreme dayanıklı koruma
Sivas Vakıflar Bölge Müdürü Mehmet Ali Çalışkan, 2008-2010 yılları arasındaki restorasyonun ardından 2026 yılı itibarıyla çok daha kapsamlı bir sürecin başlatıldığını belirtti. Çalışmaların merkezinde, yapının depreme karşı dayanıklılığının artırılması ve o dönemden kalan özgün çini süslemelerin titizlikle korunması yer alıyor. Bu restorasyon, sadece bir onarım değil, aynı zamanda medresenin gelecek yüzyıllara sağlıklı bir şekilde aktarılmasını hedefleyen stratejik bir koruma projesi olarak öne çıkıyor. Uzman ekipler, yapının her bir taşını ve süslemesini büyük bir hassasiyetle inceleyerek, tarihi dokuya zarar vermeden güçlendirme işlemlerini sürdürüyor.
Arkeolojik kazılarla yeni sırlar gün yüzüne çıkıyor
Restorasyonun en heyecan verici aşamalarından biri ise medresenin güneyinde yer alan zaviye bölümünde gerçekleştirilecek olan arkeolojik kazılardır. Bu alanda yapılacak çalışmalarla, bugüne kadar toprak altında kalmış tarihi kalıntıların ortaya çıkarılması, belgelenmesi ve koruma altına alınması hedefleniyor. Çalışmalar tamamlandığında, ziyaretçilerin bu tarihi kalıntıları yakından görebilmesi için özel bir gezi güzergâhı oluşturulması planlanıyor. Böylece Çifte Minareli Medrese, sadece dış görünüşüyle değil, çevresindeki yeni keşiflerle de ziyaretçilerine daha zengin bir tarih deneyimi sunacak. Sivas'ın bu eşsiz mirası, yürütülen bu titiz çalışmalarla birlikte hem yerli hem de yabancı turistler için kentin en önemli cazibe merkezlerinden biri olmaya devam edecek.
