İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisi’nin kasım ayı oturumları, şehrin en kritik gündem maddesi olan deprem hazırlıkları ve kentsel dönüşüm çalışmalarıyla hareketli anlara sahne oldu. AK Parti Sultanbeyli Meclis Üyesi Eyüp Uyanık, kürsüden yaptığı konuşmada İBB yönetiminin 2019 yılında kamuoyuna duyurduğu iddialı hedefler ile bugün gelinen nokta arasındaki farkı sert bir dille sorguladı. Uyanık, özellikle 100 bin bağımsız birimin yenilenmesi veya güçlendirilmesi yönündeki vaadin akıbetini gündeme getirerek, yönetimin deprem konusundaki önceliklerini yeniden tartışmaya açtı.
Vaat edilen 100 bin konutun akıbeti ne oldu?
İBB yönetiminin 14 Ekim 2019 tarihinde büyük bir kararlılıkla açıkladığı Deprem Seferberlik Planı, o dönemde İstanbul'un güvenli geleceği için bir umut ışığı olarak sunulmuştu. Planda yer alan hedeflere göre, bir yıl içerisinde 20 bin, beş yıllık süreçte ise toplam 100 bin bağımsız birimin dönüştürülmesi veya güçlendirilmesi öngörülüyordu. Ancak aradan geçen yedi yılın ardından bu hedeflerin ne kadarının hayata geçirildiği konusu, meclis çatısı altında ciddi bir belirsizlik yarattı. Uyanık, KİPTAŞ’ın 2019-2026 dönemini kapsayan verilerine dikkat çekerek, kurumun tamamlanan projelerinde toplam 12 bin 461 bağımsız birim bulunduğunu hatırlattı. Bu rakamın sadece riskli yapıların dönüşümünü değil, sosyal konut ve kaynak geliştirme projelerini de kapsadığını belirten Uyanık, yönetime şu kritik soruları yöneltti: Beş yılın sonunda hedeflenen 100 bin birimin kaçı gerçekten güvenli hale getirildi? Hangi ilçelerde somut adımlar atıldı ve kaç aile depreme dayanıklı evlerine kavuştu?
Bütçe kalemlerinde yeşil alan ve dönüşüm dengesi
Meclis oturumunda dikkat çeken bir diğer konu ise İBB’nin 2026 Performans Programı’ndaki bütçe dağılımı oldu. Uyanık, kentsel dönüşüm uygulamaları için ayrılan 8 milyar 850 milyon 189 bin liralık ödeneği, açık ve yeşil alan düzenlemeleri için öngörülen 22 milyar 80 milyon liralık bütçe ile kıyasladı. Yeşil alanların şehir yaşamı için vazgeçilmez olduğunu kabul etmekle birlikte, deprem riski altındaki bir metropolde bütçe önceliklerinin daha stratejik belirlenmesi gerektiğini savundu. Kentsel dönüşüm kaleminin, deprem hazırlığı için ayrılan toplam kaynağı yansıtmadığını ifade eden Uyanık, risk tespiti, güçlendirme ve afet hazırlığı gibi tüm kalemlerin şeffaf bir şekilde meclise sunulması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, İBB tarafından kiralanan bazı taşınmazların deprem güvenliği ve iskân durumlarının incelenmesi gerektiğini belirterek, kira sözleşmelerinin sonlandırıldığı binalara dair teknik raporların kamuoyuyla paylaşılmasını talep etti.
Merkezi yönetimden gelen destekler ve acil eylem çağrısı
Konuşmasının devamında merkezi hükümetin İstanbul’daki deprem çalışmalarına da değinen Uyanık, İSMEP kapsamında 488 okulun yeniden yapıldığını ve 1.024 okulun güçlendirildiğini hatırlattı. Sağlık yapılarında ise 15 hastanenin yeniden inşa edildiğini, 107 hastanenin ise güçlendirme çalışmalarının tamamlandığını belirtti. Yarısı Bizden Kampanyası ile hak sahiplerine sağlanan 1 milyon 875 bin liraya varan hibe ve kredi desteklerinin, vatandaşın dönüşüm sürecindeki yükünü hafiflettiğine dikkat çekti. İstanbul’un deprem gerçeği karşısında kaybedecek vaktinin kalmadığını belirten Uyanık, İBB yönetimine riskli yapılardan başlanarak net bir dönüşüm takvimi açıklanması, dar gelirli vatandaşlar için daha uygulanabilir destek modelleri geliştirilmesi ve afet hazırlıklarının ortak tatbikatlarla test edilmesi çağrısında bulundu. Uyanık, konuşmasını algı yönetiminin ötesine geçerek hakikatin konuşulması gerektiği vurgusuyla noktaladı.
