İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Uzmanı Op. Dr. Ali Eroğlu, 15 Eylül Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü vesilesiyle erkeklerin sağlık kontrollerini ertelemelerine neden olan yanlış algılara ve doktor korkusuna dikkat çekti. Birçok erkeğin, prostatla ilgili şikayetleri yaşlılığın doğal bir parçası olarak kabul edip doktora gitmekten kaçındığını belirten Eroğlu, bu durumun erken teşhis şansını azalttığını ifade etti. Oysa prostat kanseri, erken evrede yakalandığında güncel cerrahi yöntemler, radyoterapi veya uygun izlem süreçleriyle oldukça başarılı bir şekilde kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Korkuyla muayeneden kaçınmak yerine, düzenli kontrollerle sağlığı korumak çok daha akılcı bir yaklaşımdır.
Erken teşhis için kritik yaş sınırları
Uzmanlar, hiçbir şikayeti olmayan sağlıklı erkeklerin 50 yaşından itibaren rutin kontrollere başlaması gerektiğini önemle hatırlatıyor. Ancak aile öyküsü olanlar için bu süreç daha erken başlıyor. Ailesinde prostat kanseri vakası bulunan erkeklerin, 40 ile 45 yaşları arasında ilk muayenelerini yaptırmaları ve PSA testlerini düzenli olarak takip etmeleri gerekiyor. Bu basit tarama yöntemleri, hastalığın henüz belirti vermediği aşamalarda yakalanmasını sağlayarak tedavi sürecini çok daha kolay ve etkili hale getiriyor. Parmakla yapılan muayenenin sadece birkaç saniye sürdüğünü ve ağrısız bir işlem olduğunu vurgulayan Dr. Eroğlu, tüm erkekleri bu basit ama hayat kurtarıcı adımı atmaya davet ediyor.
Doğru bilinen yanlışlar sağlığı riske atıyor
Prostat sağlığı hakkında toplumda kulaktan kulağa yayılan ve tıbbi gerçeklerle örtüşmeyen pek çok yanlış bilgi bulunuyor. Bunların başında idrar yapma pozisyonunun prostat büyümesi veya kanser üzerindeki etkisi geliyor. Ayakta veya oturarak idrar yapmanın prostat sağlığı üzerinde bilimsel olarak kanıtlanmış bir farkı yoktur; bu tamamen kişisel konforla ilgili bir tercihtir. Bir diğer yaygın yanlış ise bitkisel takviyelerin tedavi edici gücüne dairdir. Kabak çekirdeği veya çeşitli bitki çayları genel sağlığa destek olabilir ancak prostatı küçülttüğüne veya kanseri tedavi ettiğine dair bilimsel bir kanıt bulunmamaktadır. Bu tür yöntemler, tıbbi tedavinin yerini asla tutamaz.
PSA testi ve cerrahi korkusu üzerine gerçekler
Toplumda en çok endişe yaratan konulardan biri de PSA testinin yüksek çıkmasıdır. Birçok kişi bunu doğrudan kanser teşhisi olarak algılasa da, bu testin yüksek çıkması her zaman kanser anlamına gelmez. İdrar yolu enfeksiyonları, prostat iltihabı veya yakın zamanda gerçekleşen cinsel ilişki gibi masum durumlar da PSA değerlerini geçici olarak yükseltebilir. Ayrıca, prostat ameliyatı sonrası cinsel yaşamın tamamen bittiği düşüncesi de modern tıp dünyasında geçerliliğini yitirmiştir. Günümüzde uygulanan robotik ve laparoskopik cerrahi teknikler ile sinir koruyucu yöntemler sayesinde, hastaların idrar kontrolü ve cinsel fonksiyonlarının korunma şansı oldukça yüksektir. İdrar alışkanlıklarındaki değişimleri yaşlılığa bağlayıp geçiştirmek yerine, uzman bir hekime danışmak her zaman en doğru yoldur.
