Mersin'in Gülnar ilçesinde inşa edilen ve Türkiye'nin enerji tarihinde yeni bir sayfa açmaya hazırlanan Akkuyu Nükleer Güç Santrali (NGS), uluslararası nükleer enerji otoritelerinin dikkatle takip ettiği kritik bir denetim sürecini geride bıraktı. Dünya Nükleer Operatörleri Birliği (WANO) tarafından yürütülen işletme öncesi eş değerlendirme çalışmaları, santralin birinci güç ünitesinin devreye alınması ve ardından gelecek işletme dönemine yönelik hazırlıkların ne denli kapsamlı olduğunu ortaya koydu. İki hafta süren bu yoğun denetim maratonu, küresel nükleer güvenlik standartlarının sahada nasıl uygulandığını gözler önüne serdi.
Dünyanın dört bir yanından gelen uzmanlar sahada
Değerlendirme sürecinin ana aşaması, nükleer enerji alanında derin tecrübeye sahip 17 kişilik uluslararası bir uzman kadrosu tarafından gerçekleştirildi. Belarus, Bulgaristan, Çin, Rusya, Slovakya ve ABD gibi ülkelerden gelen bu ekip, sadece teorik incelemelerle yetinmeyerek santralin tüm operasyonel damarlarını kontrol etti. Uzmanlar; Moskova, Paris, Atlanta ve Şanghay'daki WANO merkezlerinin yanı sıra dünyanın farklı noktalarındaki nükleer güç santrallerinden gelen deneyimli isimlerden oluştu. İkinci haftada ekibe katılan WANO Moskova Merkezi Direktörü Vasiliy Aksenov ve nükleer sektör danışmanı Anatoliy Bondar, sahadaki incelemeleri derinleştirerek işletme dokümanlarından personel eğitimine kadar geniş bir yelpazede denetimler gerçekleştirdi. Ekip, daha önceki bir aşamada ana kontrol odası vardiya ekiplerinin tam ölçekli simülatördeki performanslarını da mercek altına almıştı.
Güvenlik kültürü ve teknolojik altyapı tam not aldı
Yapılan detaylı incelemeler sonucunda, Akkuyu NGS'nin operasyonel süreçlerinde öne çıkan beş temel güçlü yön belirlendi. Özellikle personel eğitimi konusunda sergilenen titizlik, uzmanlardan tam not aldı. Tam ölçekli simülatörün santralin mevcut durumuyla birebir uyumlu tutulması ve Türk mühendislerin aldığı kapsamlı eğitim, nükleer güvenlik kültürünün temel taşları olarak raporlandı. Ayrıca, inşaat aşamasında kullanılan gelişmiş konfigürasyon yönetimi yazılımı sayesinde tasarım dokümantasyonu ile saha verilerinin tek bir merkezden yönetilmesi, sistemin hata payını minimize eden bir başarı olarak kaydedildi. Kimya alanında demineralize su üretimindeki optimizasyon çözümleri ve sahanın orman yangınlarına karşı geliştirdiği çok katmanlı koruma sistemi de uluslararası uzmanlar tarafından takdirle karşılandı.
Geleceğe dönük stratejik iş birliği
Akkuyu Nükleer A.Ş. Genel Müdürü Sergei Butckikh, bu değerlendirmenin sadece bir denetim değil, aynı zamanda küresel deneyimlerin santralin yaşam döngüsüne entegre edilmesi için bir fırsat olduğunu vurguladı. Butckikh, projenin her aşamasında dünya nükleer sektörünün en ileri uygulamalarını benimsediklerini belirterek, WANO ekibinin yapıcı önerilerinin üretim süreçlerini daha da iyileştireceğini ifade etti. WANO Moskova Merkezi Direktörü Vasiliy Aksenov ise santral ekibinin nükleer güvenlik konusundaki yüksek sorumluluk bilincine dikkat çekerek, deneyim paylaşımının devam edeceğini belirtti. Belarus NGS Başmühendisi Anatoliy Bondar da birinci güç ünitesindeki hidrolik testlerin başarıyla tamamlanmış olmasının, sistemlerin devreye alma aşaması için yüksek bir hazırlık düzeyine ulaştığını kanıtladığını dile getirdi. Uzmanların sunduğu bu kapsamlı rapor, Akkuyu NGS'nin sadece bir enerji tesisi değil, aynı zamanda uluslararası güvenlik standartlarına tam uyumlu bir mühendislik merkezi olarak faaliyet göstereceğinin en somut göstergesi oldu.
