Samsun'da kepenk kapatma korkusu: Esnafın 10'da 9'u borç batağında

Samsun'da küçük esnafın yaşadığı ekonomik darboğazı değerlendiren SESOB Başkanvekili Savaş Kiraz, işletmelerin büyük çoğunluğunun vergi ve prim borçlarıyla mücadele ettiğini belirterek, geleneksel ticaretin tarihsel bir kırılma noktasına geldiğini vurguladı.

Samsun'da kepenk kapatma korkusu: Esnafın 10'da 9'u borç batağında

Samsun ekonomisinin bel kemiği olan küçük esnaf, son yılların en zorlu sınavlarından birini veriyor. Pandemi süreciyle başlayan ve ardından küresel ekonomik dalgalanmalarla derinleşen mali kriz, yerel işletmeleri adeta nefes alamaz hale getirdi. Samsun Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği (SESOB) Başkanvekili Savaş Kiraz, kentteki esnafın içinde bulunduğu vahim tabloyu gözler önüne sererken, işletmelerin büyük bir kısmının vergi ve sosyal güvenlik primlerini ödemekte ciddi güçlük çektiğini ifade etti. Kiraz'a göre, küçük işletmelerin ayakta kalma mücadelesi, sadece yerel değil, bölgesel ve küresel faktörlerin birleşimiyle daha da karmaşık bir hal almış durumda.

Borç yükü altında ezilen işletmeler

Kiraz, Samsun'un en işlek noktalarından biri olan Çiftlik Caddesi'ni örnek göstererek durumun vahametini çarpıcı bir istatistikle özetledi. Caddede faaliyet gösteren 100 esnafın incelenmesi durumunda, yaklaşık 90'ının vergi, SGK veya Bağ-Kur borcuyla karşı karşıya olduğunu belirten Kiraz, borçsuz esnaf bulmanın neredeyse imkansız hale geldiğini vurguladı. Geçmiş yıllarda memurların ve çalışanların esnafa olan borçlarını ödeme telaşının konuşulduğu dönemlerin aksine, bugün esnafın bizzat kendisinin borç sarmalına girdiğini belirten Kiraz, bankaların bile esnafa kredi verirken kefalet konusunda çekimser davrandığını dile getirdi. Artan kira bedelleri, elektrik, su ve doğal gaz gibi temel işletme giderlerinin esnafın bütçesini erittiği bu süreçte, geleneksel ticaretin dijitalleşme ve değişen tüketici alışkanlıkları karşısında da ciddi bir kan kaybı yaşadığı görülüyor.

Geleneksel ticaretin değişen yüzü

Geçmişle bugünü kıyaslayan Savaş Kiraz, esnafın toplumsal konumundaki değişime de dikkat çekti. Eskiden memurların ve çalışanların manavdan, kasaptan alışveriş yaparken yaşadığı ödeme zorluklarının bugün yerini esnafın ayakta kalma çabasına bıraktığını belirten Kiraz, düzenin tamamen değiştiğini ifade etti. Teknolojik dönüşümün ve dijital alışverişin yaygınlaşmasının, fiziksel mağazalara olan ilgiyi azalttığını belirten Kiraz, esnafın bu yeni düzene uyum sağlamakta zorlandığını ve iş yapamaz hale geldiğini kaydetti. Küçük işletmelerin ancak ürettikçe ve çalıştıkça kazanabildiği bir modelde, maliyetlerin gelirleri aşması, esnafı çıkmaza sürükleyen en temel etken olarak öne çıkıyor.

Asgari ücret ikilemi ve gelecek kaygısı

Yeni yıl öncesinde gündemin en önemli maddelerinden biri olan asgari ücret düzenlemesi, hem çalışanlar hem de işverenler için kritik bir dönemeç olarak görülüyor. Çalışanların insanca yaşayabileceği bir ücrete kavuşması gerektiğini savunan Kiraz, bu durumun işveren maliyetlerine yansıyacak olmasının esnafı yeni bir zam dalgasına zorlayacağını belirtti. Zaten işlerin durgun olduğu bir dönemde, artan maliyetlerin ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtılmasının, tüketici talebini daha da düşürebileceği endişesi hakim. Kiraz, herkesin kendi cephesinden haklı olduğu bu zorlu süreçte, esnafın hem çalışanını korumak hem de kendi işletmesini ayakta tutmak arasında sıkışıp kaldığını ifade ederek, mevcut ekonomik tablonun sürdürülebilir olmadığını sözlerine ekledi.

Yorumlar
Yorum yazma kurallarını okumuş ve kabul etmiş sayılırsınız