Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, devam eden savaşın çözümüne yönelik uluslararası diplomasi trafiğinde kritik bir eşiğe gelindiğini işaret ederek, Rusya ile yapılacak olası bir üçlü görüşme için masaya oturma şartlarını kamuoyuyla paylaştı. Zelenskiy, özellikle Rusya'ya uygulanan yaptırımların bir pazarlık unsuru olarak masadan kaldırılmasını kesinlikle kabul etmeyeceğini vurguladı. Ukrayna'nın elindeki en güçlü diplomatik kozlardan biri olan bu yaptırımların, ancak savaşın tamamen sona erdirilmesi şartıyla gündeme gelebileceğini ifade eden Zelenskiy, Rusya'nın iş birliğini satın almak adına yaptırımlardan vazgeçmenin stratejik bir hata olacağını belirtti.
Diplomatik süreçte kritik viraj ve yaptırım kozu
Zelenskiy, sosyal medya hesapları üzerinden paylaştığı bir röportaj kesitinde, 20 Ekim tarihinde Norveç'in başkenti Oslo'da gerçekleştirilen ve Avrupa ile ABD'li ortakların da katıldığı görüşmelerin detaylarına değindi. Görüşmelerin merkezinde hava savunma sistemlerindeki eksiklikler, Starlink ve Starshield teknolojilerinin kullanımı ile istihbarat paylaşımı gibi teknik başlıkların yer aldığını belirten Ukraynalı lider, istihbarat ve Starlink konularında yaşanan tıkanıklıkların aşıldığını, bu konuda Amerikalı muhataplarına teşekkür borçlu olduğunu dile getirdi. Ancak hava savunma sistemleri, özellikle Patriot füzelerinin tedariki konusunda sürecin oldukça yavaş ilerlemesinden duyduğu rahatsızlığı gizlemeyen Zelenskiy, verilen sözlerin tutulması noktasında daha kararlı bir tutum beklediklerini ifade etti. Füze tedarikindeki gecikmelerin sahada yarattığı zafiyetin altını çizen Zelenskiy, askeri yardımların zamanlamasının hayati önem taşıdığını hatırlattı.
Toprak bütünlüğü ve güvenlik garantileri pazarlık dışı
Ukrayna'nın gelecekteki güvenlik mimarisi hakkında da net mesajlar veren Zelenskiy, Rusya'nın Ukrayna'nın tarafsızlığı veya ordusuna getirilecek kısıtlamalar gibi konuları dikte etmesine asla izin vermeyeceklerini vurguladı. Özellikle bazı çevrelerce gündeme getirilen toprak takası gibi fikirlerin kabul edilemez olduğunu belirten Zelenskiy, toprak bütünlüğünün ancak liderler düzeyinde ele alınabilecek bir kırmızı çizgi olduğunu yineledi. Bu tür konuların teknik heyetlerin yetkisini aştığını belirten Ukraynalı lider, kasım ayında yapılması planlanan teknik görüşmelerin kapsamının daha sınırlı olması gerektiğini savundu. Zelenskiy, liderlerin katılımı olmadan savaşın bütünüyle sona erdirilmesinin mümkün olmadığını belirterek, diplomatik çözümün en üst düzeyde nihayete erdirilmesi gerektiğinin altını çizdi.
Abu Dabi'de teknik heyetler buluşacak
Diplomatik çabaların bir parçası olarak, kasım ayının ilk yarısında Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de Ukrayna, Rusya ve ABD'li müzakerecilerin teknik düzeyde bir araya gelmesi planlanıyor. Bu toplantının, liderler düzeyinde yapılacak olası bir zirveye zemin hazırlaması umuluyor. Zelenskiy, Amerikalı yetkililere somut taleplerini ilettiğini belirterek, enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması, tahıl sevkiyatı güvenliği ve esir takası gibi acil konuların öncelikli olduğunu ifade etti. Ayrıca 27 Ekim itibarıyla Oleşki bölgesinde önerilen ateşkesin, insani yardım koridorlarının açılması ve bölgedeki sivillerin ablukadan kurtarılması için kritik bir fırsat olduğunu belirten Zelenskiy, insani boyutun askeri hedeflerden bağımsız olarak korunması gerektiğini vurguladı. Ukrayna'nın barış arayışında kararlı olduğunu ancak bu kararlılığın ulusal egemenlikten ödün vermek anlamına gelmediğini belirten Zelenskiy, uluslararası toplumun desteğinin bu süreçte belirleyici olacağını sözlerine ekledi.
