Trabzon’un Şalpazarı ilçesine bağlı Sinlice Mahallesi’nde sonbahar mevsimi, sadece doğanın renk değiştirmesiyle değil, aynı zamanda bahçelerden gelen o yoğun ve tatlı meyve kokularıyla karşılanıyor. Oğuz Çepni Türklerinin yüzyıllardır süregelen kadim geleneklerinden biri olan elma ve armut pekmezi yapımı, bölge halkı için sadece bir kış hazırlığı değil, aynı zamanda kültürel bir mirasın korunması anlamına geliyor. Yöre halkı, kendi arazilerinde yetiştirdikleri meyveleri dalından özenle toplayarak, atalarından devraldıkları yöntemlerle büyük bir titizlikle işliyor.
Zahmetli sürecin sonunda gelen doğal lezzet
Toplanan meyveler, ilk aşamada temizlenip küçük parçalara ayrılarak hazırlık sürecine dahil ediliyor. Ardından bahçelere kurulan devasa kazanlarda odun ateşinin üzerine bırakılan meyveler, yumuşayana kadar pişiriliyor. Bu aşamadan sonra meyveler ezilip süzülerek posalarından tamamen arındırılıyor ve geriye kalan saf meyve suyu, pekmezin ana maddesini oluşturuyor. Bakır veya metal kazanlarda saatlerce süren kaynatma işlemi, sürecin en dikkat gerektiren kısmını oluşturuyor. Kazanın başında nöbet tutan vatandaşlar, pekmezin dibinin tutmaması ya da taşmaması için sürekli karıştırma işlemi yaparak, ateşin ısısını dengede tutmaya çalışıyorlar.
Şeker ilavesiz tamamen doğal bir şifa kaynağı
Bu geleneksel yöntemin en önemli özelliği, dışarıdan hiçbir şekilde şeker veya koruyucu katkı maddesi eklenmemesidir. Meyvenin kendi doğasında bulunan şeker ve aroma, uzun süren kaynatma işlemiyle yoğunlaşarak kendine has kıvamını, rengini ve kokusunu kazanıyor. Yörede armut balı olarak da adlandırılan bu doğal pekmez, soğuk kış günlerinde kahvaltı sofralarının vazgeçilmez bir parçası haline geliyor. Katkısız olması nedeniyle hem sağlıklı hem de oldukça besleyici olan bu ürün, bölge insanının kış aylarındaki enerji kaynağı olarak görülüyor.
Kültürel bir mirasın gelecek kuşaklara aktarımı
Ağasar’da pekmez yapımı, sadece bir yiyecek hazırlama süreci değil, aynı zamanda aile dayanışmasının ve toprağa olan bağlılığın bir simgesidir. Büyüklerden öğrenilen bu üretim kültürü, genç kuşaklara aktarılarak yaşatılmaya çalışılıyor. Her kazan, geçmişten bugüne uzanan bir hatırayı ve alın terini temsil ederken, hazırlanan her kavanoz ise ninelerden ve dedelerden kalan kültürel değerleri geleceğe taşıyor. Modern dünyanın hızına rağmen, yöre insanı bu zahmetli ama bir o kadar da anlamlı geleneği sürdürerek, kendi kültürlerine ve değerlerine sahip çıkmanın haklı gururunu yaşıyor.
