Trabzon’da baba mesleğini 1990 yılından beri sürdüren 57 yaşındaki Cemil Kitapçı, atölyesinde son demlerini yaşayan bir zanaatı ayakta tutmaya çalışıyor. Bir zamanlar şehrin her köşesinde yükselen sobacı dükkanları artık yerini sessizliğe bıraktı. Bugün el emeği kuzine sobalara olan talep azalsa da, bu sobaların verdiği lezzeti bilenler vazgeçmiyor.
Sayılarla mesleğin çöküşü
Geçmişte Trabzon’da 25-30 civarında sobacı varken, günümüzde bu sayı 5-6’ya kadar geriledi. Kitapçı, teknolojinin gelişimi ve doğalgazın yaygınlaşmasıyla birlikte kuzine sobaların artık bir ihtiyaçtan ziyade nostaljik bir eşyaya dönüştüğünü vurguluyor. Usta, bir kişinin haftada en fazla iki soba üretebildiğini, ancak çırak yetişmediği için bu üretimin de yakında duracağını belirtiyor.
Neden hala tercih ediliyor
Kırsal kesimde yaşayanlar ve özellikle yayla evlerinde vakit geçirenler için kuzine soba hala vazgeçilmez. Kullanıcılar, bu sobalarda pişen yemeğin tadının fabrikasyon ürünlerde bulunamayacağını söylüyor. Kalın sac yapısı sayesinde uzun ömürlü olan kuzineler, rutubetli Karadeniz ikliminde ısınma ve yemek pişirme ihtiyacını aynı anda karşılıyor. Ancak usta Kitapçı, yeni nesil ustaların yetişmemesi nedeniyle bu geleneğin çok yakında sadece anılarda kalacağı görüşünde.
