Van Kalesi'nin hemen güneyinde, yaklaşık 450 bin metrekarelik geniş bir alana yayılan ve yüzyıllar boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Eski Van Şehri, unutulmaya yüz tutmuş ihtişamlı günlerine geri dönmeye hazırlanıyor. Milattan Önce 3000'li yıllardan başlayarak 20'nci yüzyılın başlarına kadar kesintisiz bir yaşam alanı olan bu kadim yerleşim, Urartulardan Sasanilere, Selçuklulardan Osmanlılara kadar uzanan zengin bir kültürel mirasın izlerini taşıyor. Ancak 1915 yılındaki büyük kırılma ve ardından gelen 1. Dünya Savaşı'nın yıkıcı etkileri, bu görkemli şehri uzun yıllar boyunca sessizliğe ve kaderine terk etmişti. Şimdi ise Van Valiliği ve Büyükşehir Belediyesi'nin öncülüğünde, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Geleceğe Miras programı dahilinde yürütülen çalışmalarla, bu tarihi kent adeta yeniden inşa ediliyor.

Bin yıllık medeniyetin izleri gün yüzüne çıkıyor
Bölgedeki restorasyon çalışmaları, sadece yıkılan duvarların onarılmasından ibaret değil; aynı zamanda kentin mimari kimliğini oluşturan tüm yapısal unsurların aslına uygun olarak ayağa kaldırılmasını kapsıyor. 12'nci yüzyıldan günümüze ulaşan Ulu Cami, 13-14'üncü yüzyılın mimari zarafetini yansıtan Kızıl Minareli Cami, Hüsrev Paşa Külliyesi, 17'nci yüzyıldan kalan Kaya Çelebi Camii ve Surp Stephanos Kilisesi gibi eserler, titiz bir çalışma süreciyle restore ediliyor. AK Parti Van Milletvekili Kayhan Türkmenoğlu, bu çalışmaların kentin tarihi kimliğini yeniden tanımladığını belirterek, özellikle surların çevrelenmesi ve Saray Kapısı, Orta Kapı ile Tebriz Kapısı'nın yeniden ayağa kaldırılmasının, şehrin tarihi dokusunu bütüncül bir şekilde ortaya çıkaracağını vurguluyor. Türkmenoğlu, 100 yıl sonra bu kadim medeniyetin küllerinden doğduğuna dikkat çekerek, ziyaretçilerin kentin tarihi atmosferini çok daha yakından deneyimleyebileceğini ifade ediyor.

Dünyada sadece üç örneği bulunan mimari hazine
Restorasyon sürecinin en dikkat çekici yanlarından biri, dünyada benzerine çok az rastlanan mimari eserlerin korunması ve yaşatılması çabasıdır. Özellikle Ahlatşahlar döneminden kalan ve dünyada sadece İsfahan, Tebriz ve Van'da birer örneği bulunan nadir eserlerin restorasyonu, bölgenin uluslararası ölçekteki önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. İsfahan ve Tebriz'deki örneklerin aksine, Van'daki eserin ilmek ilmek işlenerek ayağa kaldırıldığını belirten yetkililer, bu yapının sadece bir taş yığını değil, Van'ın çok kültürlü demografik yapısının bir simgesi olduğunu belirtiyor. Genç nesillere bu kadim kültürü aktarmak, projenin en temel motivasyon kaynaklarından biri olarak öne çıkıyor.

Van Gölü kıyısında geçmişin modern yansıması
Eski Van Şehri'nin restorasyonu sadece kale çevresiyle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda Van Gölü sahilinde oluşturulacak yeni bir proje ile kentin tarihi hikayesi modern bir vizyonla birleştiriliyor. Sahil şeridinde inşa edilecek olan tarihi kent minyatürü, ziyaretçilere geçmişin ruhunu yaşatırken, aynı zamanda bölgenin gastronomi kültürünü, bedesten çarşısını ve butik otel konseptlerini de içine alacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ihale süreçleri tamamlanan bu proje, yer tesliminin ardından hızla hayata geçirilecek. Ayrıca sahil yolunda kurulacak olan bilim merkezi ve panoramik müze ile birlikte, Van'ın tarihi derinliği hem yerli hem de yabancı turistler için çok daha erişilebilir ve anlaşılır bir hale getirilecek. Bu iki ayrı proje, Van'ın hem geçmişini koruma altına alıyor hem de gelecekteki turizm potansiyelini güçlendiriyor.




