Rize'nin Çayeli ilçesine bağlı Derecik köyü, son on yıldır doğanın acımasız yüzüyle mücadele etmeye devam ediyor. Bölge, özellikle son on yıllık süreçte iki büyük felaket başta olmak üzere çok sayıda sel ve heyelan olayına sahne oldu. Köyün Balcılar mahallesi mevkii, yaşanan bu afetlerin ardından devlet tarafından afet alanı ilan edilmiş ve bölgedeki yapılar tahliye edilmişti. Ancak doğanın dengesiyle oynanan her müdahale, toprağın daha da dengesizleşmesine neden oldu. Son üç gündür bölgede yaşanan irili ufaklı toprak kaymaları, köyün üzerindeki kara bulutların dağılmadığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Geçmişin uyarıları bugün gerçeğe dönüştü
Bölge sakinlerinden Adem Külünkoğlu, yaşananların aslında sürpriz olmadığını, köyün yaşlılarının buranın bir heyelan bölgesi olduğunu yıllardır dile getirdiğini belirtiyor. Külünkoğlu, yaklaşık yüz yıl önce de benzer bir kopmanın yaşandığını hatırlatarak, geçmişte yapılan uyarıların dikkate alınmadığını ifade ediyor. Özellikle yol yapım çalışmaları sırasında toprağın dengesinin bozulduğunu vurgulayan mahalle sakinleri, bölgenin jeolojik yapısının bu tür hareketlere çok müsait olduğunu ve eskilerin bu konuda her zaman temkinli davrandığını anlatıyor. Bugün yaşanan her yeni kayma, aslında bölgenin hafızasında yer alan o eski felaketlerin birer yansıması olarak görülüyor.
Muhtardan kritik uyarı: Büyük bir kopmanın habercisi olabilir
Derecik Köyü Muhtarı Ramazan Küçüksarı, son üç gündür yaşanan hareketliliğin ciddiyetine dikkat çekerek, 2021 ve 2024 yıllarında çizilen afet sınırlarının artık aşıldığını belirtiyor. Muhtar Küçüksarı, toprak kütlelerinin belirlenen çizgilerin çok daha dışına taştığını ve bu durumun yeni bir büyük felaketi tetikleyebileceği endişesini taşıdıklarını ifade ediyor. Köydeki evlerin büyük çoğunluğu daha önceki afet kararlarıyla boşaltılmış olsa da, hala risk altında olan yapılar için devletin yeni tedbirler alması bekleniyor. AFAD ekipleri bölgede sürekli incelemelerde bulunarak durumu yakından takip ediyor.
Doğayla mücadele değil, doğaya uyum arayışı
Köy halkı, artık bu duruma alıştıklarını ifade etse de, her yağışlı dönemde aynı tedirginliği yaşamaktan yorulmuş durumda. 2017 yılında yaşanan selde Mehmet Küçüksarı'nın hayatını kaybetmesi, köyün hafızasında derin bir yara olarak kalmaya devam ediyor. 2021 yılında boşaltılan iki katlı binaların 2024 yılındaki şiddetli yağışlarda tamamen yıkılması ve derenin önünü kapatarak yolu ulaşıma kapatması, bölgedeki riskin boyutlarını gözler önüne sermişti. Şimdi ise gözler, yukarı kısımlarda kalan ve heyelan riskiyle karşı karşıya olan diğer evlere çevrilmiş durumda. Yetkililer, vatandaşların can güvenliğini sağlamak adına bölgedeki denetimlerini aralıksız sürdürürken, köy halkı bir yandan evlerini terk etmenin hüznünü, diğer yandan ise yeni bir felaketten korunmanın çaresizliğini yaşıyor. Toprağın her gün biraz daha aşağı aktığı bu coğrafyada, yaşamın devamlılığı için atılacak adımlar hayati önem taşıyor.