Kış mevsiminin soğuk yüzünü göstermesiyle birlikte evlerde ısınma telaşı başladı. Ancak soba, kombi ve şofben gibi cihazların yoğun kullanımı, beraberinde ciddi bir tehlikeyi de getiriyor. AFAD Konya İl Müdürlüğü Arama ve Kurtarma Birim Müdürü Hakan Deligöz, özellikle uykuda yakalayan ve hiçbir belirti vermeden ölüme sürükleyebilen karbonmonoksit gazına karşı vatandaşları acil önlemler almaları konusunda uyardı. Renksiz, kokusuz ve tatsız olması nedeniyle fark edilmesi neredeyse imkansız olan bu gaz, vücuda girdiği anda kanın oksijen taşıma kapasitesini doğrudan hedef alıyor.
Sessiz katilin vücuttaki yıkıcı etkisi
Karbonmonoksit gazının vücuda girdiğinde alyuvarlara yapışarak hemoglobinin oksijen taşımasını engellediğini belirten Deligöz, bu durumun beyin ve kalp gibi hayati organların oksijensiz kalmasına yol açtığını ifade etti. Birçok kişi bu zehirlenmeyi grip veya günlük yorgunlukla karıştırabiliyor. Ancak baş ağrısı, mide bulantısı, baş dönmesi, halsizlik ve konsantrasyon eksikliği gibi belirtiler, aslında vücudun verdiği bir imdat çağrısıdır. Eğer aynı ortamda bulunan birden fazla kişide benzer şikayetler görülüyorsa, bu durumun karbonmonoksit zehirlenmesi olma ihtimali oldukça yüksektir. İlerleyen aşamalarda ise göğüste sıkışma, kusma ve baygınlık gibi daha ağır tablolarla karşılaşılabiliyor.
Baca temizliği ve doğru kullanım hayati önem taşıyor
Isınma araçlarının yanlış kullanımı, tehlikeyi daha da büyütüyor. Özellikle sobalarda odun ve kömür dışında plastik, poşet veya çöp gibi atıkların yakılması, bacalarda kurum birikmesine ve tıkanmalara neden oluyor. Halk arasında baca tepmesi olarak bilinen bu durum, zehirli gazın içeriye dolmasına yol açıyor. Deligöz, vatandaşların baca temizliklerini mutlaka yetkili kişilere yaptırması gerektiğini vurgularken, kombi ve şofben gibi cihazların da üretici talimatlarına uygun şekilde yerleştirilmesinin ve periyodik bakımlarının aksatılmamasının hayati bir zorunluluk olduğunu hatırlattı.
Havalandırma menfezlerini kapatmak büyük hata
Soğuk havayı engellemek amacıyla havalandırma menfezlerinin kapatılması veya önlerinin eşyalarla engellenmesi, zehirlenme riskini katlayan en büyük hatalardan biri olarak öne çıkıyor. Doğal gazın suni olarak kokulandırıldığını belirten uzmanlar, bir gaz kaçağı şüphesi durumunda elektrik düğmelerine dahi dokunulmaması gerektiği konusunda uyarıyor. Kıvılcım çıkarabilecek hiçbir cihazın kullanılmaması, ortamın hızla havalandırılması ve 187 Doğal Gaz Acil Hattı'nın aranması gerekiyor. Zehirlenme belirtisi hissedildiği anda ise panik yapmadan, güvenli bir şekilde ortamın terk edilmesi ve 112 Acil Çağrı Merkezi'nden tıbbi destek istenmesi, hayatta kalmak için atılması gereken en kritik adımlardır.
