Batman'ın Gercüş ilçesine bağlı Gönüllü köyü, sonbaharın gelişiyle birlikte eşsiz bir manzaraya ev sahipliği yapıyor. Bölgenin su kaynakları bakımından zengin topraklarında yetişen ve coğrafi işaret tesciliyle kalitesini kanıtlayan pirinçler, modern tarım makinelerinin giremediği sarp ve engebeli arazilerde, tamamen geleneksel yöntemlerle hasat ediliyor. Köylüler, dedelerinden miras kalan bu zorlu mesaiyi, bir dayanışma şölenine dönüştürerek sürdürüyor.
İmece ruhuyla geleneksel hasat
Üretim süreci, sadece bir tarımsal faaliyet olmanın ötesinde, köy halkı arasındaki bağları güçlendiren bir sosyal etkinlik niteliği taşıyor. İmece usulüyle hareket eden üreticiler, her gün sırayla bir komşularının tarlasında bir araya gelerek iş bölümü yapıyor. Ekip biçme aşamasından bakım süreçlerine kadar tüm zorlu evreler, el birliğiyle aşılıyor. Oraklarını ellerine alan köylüler, gün boyu süren çalışmalarını Türkçe ve Kürtçe türküler eşliğinde renklendirerek, yorucu mesaiyi keyifli bir atmosfere dönüştürüyor.
Zorlu coğrafyada at sırtında taşıma
Coğrafi şartların getirdiği zorluklar, köylülerin çözüm üretme becerisini de geliştirmiş durumda. Motorlu araçların ulaşamadığı dik yamaçlarda toplanan çeltikler, geleneksel yöntemlerle, yani at ve eşek sırtında güvenli bölgelere taşınıyor. Harman alanına getirilen ürünler, burada traktör yardımıyla üzerinden geçilerek sap ve tanelerin gevşemesi sağlanıyor. Ardından büyük bir titizlikle oraklarla ayrıştırılan pirinçler, kurutulmak üzere evlerin damlarına seriliyor. Güneşin altında doğal yollarla kuruyan ürünler, rüzgarın yardımıyla savrularak saman ve tozdan tamamen arındırılıyor.
Doğallığın sofralara yolculuğu
Üreticilerden Mahmut Kavak, sürecin en başından itibaren büyük bir emek verildiğini belirterek, tarlaların önce suyla çamurlaştırıldığını, ardından traktörle sürülerek ekime hazır hale getirildiğini ifade ediyor. Kavak, elde edilen ürünün dünyada eşi benzeri olmayan bir lezzete sahip olduğunu vurguluyor. Mehmet Kavak ise bahar aylarında başlayan çapalama ve temizlik işlemlerinin sonbahara kadar kesintisiz devam ettiğini, haftalık bakımların büyük bir özenle yapıldığını belirtiyor. Son aşamada tarihi değirmenlerde kabuklarından ayıklanan bu organik pirinç, sofralara ulaşmak üzere hazır hale getiriliyor.
