Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Semih Yaşar Çizikci, Erbaa ilçesinde yer alan Horoztepe bölgesinden çıkarılan Erken Tunç Çağı eserlerinin, arkeolojik açıdan büyük önem taşıyan Alacahöyük'teki 13 kraliyet mezarında bulunan eserlerle şaşırtıcı derecede benzerlik gösterdiğini açıkladı. Bu bulgular, bölgenin tarihsel önemini yeniden gündeme taşırken, Anadolu'nun Erken Tunç Çağı'na dair yeni ve kritik verilerin elde edilebileceğine işaret ediyor. Milattan önce 2200 ile 2000 yılları arasına tarihlenen bu eserler, dönemin gelişmiş metal işçiliği ve toplumun inanç dünyası hakkında bilim dünyasına çok değerli ipuçları sunuyor.
Tarihi aydınlatacak yeni kazı beklentisi
Horoztepe'nin bilim dünyasındaki tanınırlığı, 1950'li yıllarda Prof. Dr. Tahsin Özgüç ve Mahmut Akok tarafından gerçekleştirilen öncü çalışmalarla başlamıştı. Ancak bölgedeki arkeolojik potansiyelin tam olarak anlaşılabilmesi için modern ve bilimsel kazıların şart olduğu belirtiliyor. Dr. Öğr. Üyesi Çizikci, Horoztepe'de yürütülecek yeni bilimsel kazıların, sadece eserlerin ait olduğu toplumu anlamakla kalmayıp, bölgedeki yerleşim dokusunu ve çevredeki diğer antik merkezlerle olan ilişkisini de netleştireceğini ifade ediyor. Bu çalışmalar, geçmişin izlerini sürmek ve Anadolu'nun kültürel mirasını daha derinlemesine analiz etmek adına büyük bir fırsat olarak görülüyor.
Kaçak kazıların gölgesinde kalan miras
Bölgeden çıkarılan eserlerin birçoğunun geçmişte yaşanan kaçak kazılar sonucunda ele geçirilmiş olması, arkeolojik verilerin bütünlüğünü koruma noktasında ciddi zorluklar yaratıyor. Çizikci, bu eserlerin çıkarıldıkları bağlamdan koparılmasının tarihi okumayı güçleştirdiğini belirterek, Horoztepe'nin çevresindeki yoğun yapılaşma ve tarımsal faaliyetlerin arkeolojik alanlara zarar verdiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle bölgede acil olarak kurtarma kazılarının yapılması gerektiği vurgulanıyor. Kültürel mirasın korunması adına atılan her adımın, geçmişin sessiz tanıklarını geleceğe taşımak için hayati bir öneme sahip olduğu belirtiliyor.
Kültürel iade ve koruma çağrısı
Horoztepe kökenli 40 eserin Türkiye'ye iade edilmesinin, kültürel mirasın korunması ve sahiplenilmesi açısından çok kıymetli bir adım olduğunu belirten uzmanlar, sadece eserlerin değil, bu eserlerin çıkarıldığı alanın da titizlikle korunması gerektiğini savunuyor. Arkeolojik alanların üzerindeki baskıların azaltılması ve bilimsel çalışmaların teşvik edilmesi, Anadolu'nun zengin tarihinin daha iyi anlaşılmasına olanak tanıyacaktır. Gelecek nesillere aktarılacak bu mirasın, bilimsel verilerle desteklenerek korunması, Türkiye'nin arkeolojik zenginliğini uluslararası platformlarda da daha güçlü bir şekilde temsil etmesine katkı sağlayacaktır.
