Ankara’nın Polatlı ilçesi, Türkiye’nin mutfak kültüründe vazgeçilmez bir yere sahip olan soğanın kalbi olmaya devam ediyor. Günün ilk ışıklarıyla birlikte Temelli bölgesindeki tarlalara akın eden 300 mevsimlik işçi, kavurucu sıcağın altında adeta bir zamanla yarışıyor. Topraktan sökülen soğanlar, büyük bir titizlikle saplarından ayrılıyor ve ardından kırmızı çuvallara doldurularak satışa veya depolamaya hazır hale getiriliyor. Yaklaşık 2 bin dönümlük devasa bir alanda yürütülen bu yoğun mesai, ürünlerin kamyonlara yüklenmesiyle nihayete eriyor. Hasat sürecinin verimliliği ise dekara 5 ila 7 ton arasında değişen bir beklentiyle takip ediliyor.
Emekle yoğrulan bir üretim süreci
Soğan hasadının en dikkat çekici yanı, modern tarım makinelerinin aksine insan emeğinin hala başrolde olmasıdır. İşçilerin çavuşu Hakim Türe, sürecin zorluklarını şu sözlerle özetliyor: Mısır veya ayçekirdeği gibi ürünler makineleşmeye daha uygun olsa da, soğanın her aşaması tek tek el emeği gerektiriyor. Sabah saat beşten akşam sekize kadar süren bu maratonda, sökümden kesime, çuvallamadan yüklemeye kadar her adımda işçilerin alın teri var. Mayıs ayında tarlaya gelen ekip, mart ayında başlayan ekim sürecinden hasada kadar tüm bakım aşamalarından sorumlu tutuluyor. Günlük 200 tonluk bir teslimat kapasitesine ulaşan bu ekip, zorlu yaşam şartlarına rağmen üretimin sürekliliğini sağlamak için büyük bir özveriyle çalışıyor.
Ekiliş alanlarındaki düşüş ve su krizi
Polatlı’daki soğan üretimi, bölgenin tarımsal kimliğinin en önemli parçalarından biri olsa da bu yıl bazı zorluklarla karşı karşıya. Ziraat Mühendisi Kerem Güler’in paylaştığı verilere göre, geçen yıl 75 bin dekar civarında olan ekiliş alanı, bu yıl su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle 25 bin dekara kadar geriledi. Bu durum, üreticileri daha dikkatli bir planlama yapmaya zorluyor. Ayrıca, sezon başında yaşanan yoğun yağışlar ve güneş eksikliği, soğanın yeşil aksamının gelişmesini engelleyerek verim üzerinde baskı oluşturdu. Buna rağmen, çiftçilerin soğan kültüründen vazgeçmemesi ve üretimi sürdürme gayreti, Türkiye’nin kendi kendine yetebilmesi adına büyük bir önem taşıyor.
Sofralara ulaşan yolculukta kalite ayrımı
Tarladan çıkan soğanlar, boyutlarına göre titizlikle sınıflandırılarak farklı tüketim kanallarına yönlendiriliyor. En iri olan takoz boy soğanlar market raflarında yerini alırken, orta boylar restoranların mutfaklarına, en küçük boylar ise pazarlarda kavurmalık olarak tüketicilere ulaşıyor. Ankara Damız Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği Yönetim Kurulu Başkanı ve çiftçi Hasan Kılınç, Polatlı’nın Türkiye’nin kışlık soğan ihtiyacındaki belirleyici rolüne dikkat çekiyor. Bölgedeki üretimin, ekim alanlarındaki daralmaya rağmen hala Türkiye genelindeki arzı dengeleyen en önemli merkezlerden biri olduğunu vurgulayan Kılınç, üreticinin desteklenmesinin tarımsal sürdürülebilirlik için hayati olduğunu belirtiyor. Zorlu hava şartlarına ve ekonomik değişkenlere rağmen, Polatlı’daki bu kırmızı çuval mesaisi, sofralarımızın temel lezzetini korumak için aralıksız devam ediyor.
