Dünyanın gözünün iklim değişikliğiyle mücadele stratejilerine çevrildiği Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı, yani bilinen adıyla COP31, bu kez Türkiye'nin iki denize kıyısı olan şehri Balıkesir'in denizlerde yürüttüğü devrim niteliğindeki restorasyon çalışmalarına ev sahipliği yaptı. Küresel iklim eylemlerinin kalbi olarak kabul edilen Mavi Bölge'deki Türkiye Okyanus ve Denizler Pavilyonu'nda gerçekleşen oturum, deniz ekosistemini koruma vizyonunu uluslararası bir boyuta taşıdı. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen ve hem Marmara hem de Ege denizlerini kapsayan Hayalet Ağlar ve Mikroplastiklerle Mücadele projesi, veriye dayalı kıyı restorasyonu modeliyle katılımcıların büyük ilgisini çekti.
Bilimsel verilerle deniz tabanına yolculuk
Oturumun moderatörlüğünü üstlenen Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Dış İlişkiler Müdürü Dr. Cihan T. Çağıl, projenin sadece bir temizlik çalışması değil, aynı zamanda bilimsel bir restorasyon süreci olduğunu vurguladı. Panelde söz alan Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Volkan Karateke, kentin iklim eylem planları içerisinde deniz ekosisteminin korunmasının stratejik bir öncelik olduğunu belirtti. Mavi Bayraklı plajların sayısının artırılması ve entegre atık yönetimi yatırımlarının bu vizyonun temel taşlarını oluşturduğunu ifade eden Karateke, yerel yönetimlerin bu konudaki kararlılığının altını çizdi.
Akademik dünyanın temsilcileri ise sahadaki somut verileri masaya yatırdı. Onsekiz Mart Üniversitesi'nden Doç. Dr. Alkan Öztekin, deniz tabanında sessiz bir tehdit olarak büyüyen hayalet ağların ve mikroplastik kirliliğinin tespit süreçlerini detaylandırdı. Su altından çıkarılma süreçlerinin zorluklarına değinen Öztekin, bilimsel metotların bu kirlilikle mücadelede ne kadar kritik olduğunu saha verileriyle kanıtladı. Balıkesir Üniversitesi'nden Doç. Dr. Burcu Güngör Cabbar ise yapılan müdahalelerin su altı biyoçeşitliliği üzerindeki iyileştirici etkilerini değerlendirerek, toplumda deniz okuryazarlığının yaygınlaştırılmasının bu mücadelenin kalıcılığı için şart olduğunu belirtti.
Uluslararası iş birliği ve finansman çağrısı
Panelin bir diğer önemli gündem maddesi ise yerel yönetimlerin bu tür büyük ölçekli ekolojik restorasyon projelerini sürdürülebilir kılabilmesi için ihtiyaç duyduğu desteklerdi. Marmara Belediyeler Birliği Çevre Yönetimi Koordinatörü Merve Ağca, kurumlar arası iş birliğinin denizlerin korunmasındaki hayati rolüne dikkat çekti. Ağca, yerel yönetimlerin bu projeleri daha geniş alanlara yayabilmesi ve etkisini artırabilmesi için uluslararası iklim finansmanına doğrudan erişimin bir zorunluluk olduğunu ifade etti.
Akdeniz çanağı için örnek bir yol haritası
Dünyanın dört bir yanından gelen katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği oturumda, denizden çıkarılan atıkların karadaki geri dönüşüm ve bertaraf süreçleri de detaylıca paylaşıldı. Balıkesir'in bilimsel temellere dayandırdığı bu entegre kıyı restorasyonu modeli, sadece Türkiye için değil, benzer kirlilik sorunlarıyla boğuşan tüm Akdeniz çanağı kıyı kentleri için uygulanabilir ve sürdürülebilir bir örnek teşkil ediyor. Proje, yerel bir yönetimin bilimle birleştiğinde küresel bir çevre sorununa nasıl çözüm üretebileceğinin en somut kanıtı olarak COP31'in en dikkat çekici başarı hikayelerinden biri haline geldi.
